दमक/
झापाको दमक नगरपालिका वडा नं ५ स्थित नारायण टोल विकास सस्थामा पर्ने सुकुम्बासी बस्ति । यहि बस्तिभित्र लिला बुढाथोकीको घर छ । घरमा पस्दा पनि टाउको ठोकिन्छ की भन्दै निहुरिएर पस्नु पर्छ ।
उहाँको घर पछाडी पट्टी एउटा सानो होली छ । यो होलीमा अहिले हिउँद तथा सुख्खाको बेलामा समेत पानी बगिरहन्छ । अर्थात यो सिमसारबाट उम्रीएको पानी हो । यहाँ निरन्तर पानी बगी रहन्छ ।
यहि खोल्सीको डीलमा घर बनाउनु भएकी बुढोथोकीलाई समस्या छ सुरक्षीत सौचालयको । उहाँलाई शौच गर्न जान अहिले भन्दा पनि बर्खामा झन समस्या पर्छ ।
दमक नगरले खुल्ला दिशामुक्त नगर भनेर घोषणा गरेको वर्षौ भयो । तर यो घोषणाले बुढाथोकीलाई छुन सकेको छैन । उहाँको माग छ ‘मलाई एउटा सुरक्षीत शौचालय बनाइदिन पर्यो । ’आर्थीक अभावका कारण उहाँले आफै बनाउन नसकेका कारण सहयोगकालागि अपील गर्नु भएको हो ।
यस्तै सुकुम्बासी बस्तिमा अर्को समस्या छ सुद्ध खाने पानीको । शुद्ध खानेपानीको अभावमा हुने अनेकन प्रकारका रोगका सिकार सुकुम्बासी बस्तिका यी विपन्न नागरिक भइरहेका छन् । आर्सानिक मिसिएको पानी प्रयोग गर्न बाध्य भएका दमकका सुकुम्बासीका बासिन्दाहरुलाई शुद्ध खानेपानीको धारा पुर्यादिन वडा नं नं ५ की रञ्जना खड्काले अनुरोध गर्नु भएको छ ।
साथै यो ठाउँमा बिगत वर्षदेखिनै सडक बनाउन भनेर बजेट पनि छुट्टिएको छ । तर बाटो भने बनेकै छैन । स्थानीय एक व्यक्तिले उच्च अदालत इलाममा मुद्धा हालेका कारण बाटो निर्माणको कामनै रोकिएपिछ अव कसरी बाटो निर्माण गर्ने भन्नेबारेमा अन्यौलता सिर्जना भएको स्थानियबासी ओमा देवि सिवाकोटिले बताउनु भयो ।
सुकुम्बासी बस्ति प्राय गरेर खोला किनारमा बसेका हुन्छन । अत्यन्तै जोखिमयूक्त ठाउँमा बाध्य भएर बसेकाहरुको बस्ति असुरक्षीत छ । खहरे खोलामा आउने भेललेनै घर बगाउने जोखिम यहाँका बासिन्दाले सहनु परेको छ । आउँदो हिउँदमा आफ्नो थाक थलोनै खरखरे खोलाले बगाउँला कि भन्ने चिन्ता दमक ५ प्रगती टोलकी बिमाया दर्जीको छ । घरमा भएका दुधे बालखालाई लिएर शरण खोज्दै हिड्नु पर्ने अवस्थाबाट जोगाइदिन उहाँले अपील गर्नु भएको छ ।
यही ठाउँका भद्रलाल चाम्लीङ राई उमेरले निकै पाको भइसक्नु भयो । बोहानी बुतो गरेर जीविको चलाउँदै आउनु भएका राईलाई अव त्यो काम गर्न पनि ज्यानले साथ छोडी सक्यो । घरमा श्रीमती पनि विभिन्न रोगले च्यापीएर बस्नु भएको छ । श्रमितीलाई नियमित औषधी त परको कुरा छाक टार्नै पनि मुस्किल छ उहाँलाई । त्यसैले उहाँको आश छ कसैले सहयोग गरे बाँच्ने थीए ।
नागरिकका यस्ता प्रश्न लिएर हामी यीनै जनताले चुनावमा भोट दिएर जीताएर सरकारको बागडोर सम्हालीरहेकाहरुलाई भेट्न पुग्यौ ।
दमक नगरपालिका वडा नं ५ स्थित वडा नं ५ का वडाध्यक्ष इन्द्र बहादुर गुरुङले सुकुम्बासी बस्ति भित्रको बास्तविकतालाई केहि दिनमै स्थलगत आवलोकन गर्ने र आवश्यकतालाई पुरा गराउने प्रतिवद्धता जनाउनु भएको छ ।
यस सम्बन्धीको पुरा भिडियो यहाँ राखीएको छ ।
