दमक, १ बैशाख । आजबाट सुरु भएको २०८३ सालसँगै देश फेरि एक नयाँ राजनीतिक यात्रामा प्रवेश गरेको छ। वर्ष २०८२ ले दिएका असन्तोष, आन्दोलन, सत्ता परिवर्तन र विश्वासको संकटबीच जनताले अब स्थायित्व, सुशासन र परिणाम खोजिरहेका छन्।
नयाँ सरकारको नेतृत्व बालेन्द्र शाहको हातमा पुगेको सन्दर्भमा जनअपेक्षा असाधारण रूपमा उच्च छ। करिब दुई तिहाइको समर्थनले दिएको शक्ति केवल शासन चलाउने अवसर मात्र होइन, प्रणाली सुधार्ने ऐतिहासिक जिम्मेवारी पनि हो।
वर्तमान सरकारका प्राथमिक जिम्मेवारी
पहिलो, सुशासनलाई कागजबाट व्यवहारमा ल्याउनु अहिलेको सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो। भ्रष्टाचार नियन्त्रण केवल नारामा होइन, संस्थागत रूपमा देखिनु आवश्यक छ। छानबिन प्रक्रिया निष्पक्ष, पारदर्शी र राजनीतिक दबाबभन्दा टाढा हुनुपर्छ।
दोस्रो, सार्वजनिक सेवा प्रणालीलाई नागरिकमैत्री बनाउनु अनिवार्य छ। झन्झट र ढिलासुस्ती अन्त्य गर्ने स्पष्ट नीतिगत कदम आवश्यक छन्।
तेस्रो, युवाहरूको असन्तोषलाई अवसरमा बदल्न रोजगार र उद्यमशीलता केन्द्रित नीति लागू गर्नु अहिलेको समयको माग हो। विदेश पलायन रोक्ने होइन, स्वदेशमै सम्भावना सिर्जना गर्ने संरचना बनाउनुपर्नेछ।
चौथो, कानुन कार्यान्वयन सबैका लागि समान हुने सुनिश्चितता बिना सुशासन सम्भव छैन। शक्तिशाली वा कमजोर, सबैलाई एउटै कानुन लागू हुने विश्वास जनतामा स्थापित हुनुपर्छ।
पुराना दलहरूको जिम्मेवारी र सुधार
अर्कोतर्फ, पुराना राजनीतिक दलहरू जस्तै शेर बहादुर देउवा वा गगन थापा नेतृत्वको नेपाली कांग्रेस र केपि शर्मा ओली नेतृत्वको नेकपा एमालेले आत्मसमीक्षा बिना विश्वास पुनः प्राप्त गर्न सक्दैनन्।
पहिलो, नेतृत्व पुस्तान्तरण अब विकल्प होइन, आवश्यकता हो भन्ने महसुस पुराना सबै दलहरुले बुझ्न पर्छ । लामो समयदेखि दोहोरिँदै आएका अनुहार र शैलीले जनविश्वास कमजोर बनाएको यथार्थ स्वीकार गर्ने शहस गर्नै पर्छ ।
दोस्रो, आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो बनाउनुपर्छ। निर्णय केही सीमित नेतृत्वमा मात्र केन्द्रित हुने प्रवृत्ति अन्त्य नगरेसम्म संगठन जनतासँग जोडिन सक्दैन।
तेस्रो, भ्रष्टाचार, सत्ताको दुरुपयोग र गलत निर्णयबारे स्पष्ट आत्मालोचना र जिम्मेवारी लिन तयार हुनुपर्छ। बचाउको राजनीति होइन, सुधारको राजनीति लिए मात्रै जनताले पत्याउने अवस्था छ ।
चौथो, नीतिमा आधुनिकता आवश्यक छ। विकास, रोजगारी, डिजिटल शासन र पारदर्शितामा स्पष्ट दृष्टिकोण नबनाउने हो भने पुराना दलहरू फेरि स्थापित हुन कठिन छ।
त्यसैले
२०८३ साल नेपालका लागि केवल अर्को पात्रो वर्ष होइन, प्रणाली परीक्षणको वर्ष पनि हो। नयाँ नेतृत्वले परिणाम दिनुपर्ने दबाब छ भने पुराना दलहरूले आफूलाई पुनः प्रमाणित गर्नुपर्ने चुनौती छ।
यदि दुवै पक्षले जिम्मेवारी बुझेर काम गरे भने नेपाल स्थायित्व, विकास र विश्वासको नयाँ चरणमा प्रवेश गर्न सक्छ। होइन भने अस्थिरता फेरि दोहोरिन सक्छ।
र भनौ
नयाँ वर्ष २०८३ ले देशमा स्थायित्व ल्याओस्। नेतृत्वमा जिम्मेवारी बढोस्, संस्थाहरू बलियो बनुन् र नागरिकले राज्यप्रति पुनः भरोसा गर्न सकून्। सुशासन केवल शब्द नभएर व्यवहार बनोस्।
