पथरी, पुस २४
बस्ती बीचमा राखिने अलकत्रा प्लान्ट जनजीवनसहित वातावरणमा समेत निकै हानिकारक हुने बुझेर स्थानीयले विरोध गरे । फलस्वरुप पूर्व–पश्चिम राजमार्ग विस्तारका लागि मोरङको पथरीशनिश्चरे नगरपालिका वडा नम्बर १० जिरिखिम्तीमा राखिने योजना रहेको अलकत्रा प्लान्ट त्यहाँ नराखिने भएको छ ।
स्थानीयको विरोधपछि जिरिखिम्तीमा अस्फाल्ट अलकत्रा प्लान्ट स्थगित गरिएको पूर्वपश्चिम राजमार्ग विस्तार अन्तर्गत काँकडभिट्टा लौकही सडक योजना (पश्चिम खण्ड) कार्यालयका आयोजना प्रमुख जगत प्रजापतिले बताउनु भयो । उहाँले प्लान्ट अन्यत्र कहाँ राख्ने भन्ने विषयमा टुंगो हुन बाँकी रहेको जनाउनु भयो । जिरिखिम्ती क्षेत्रमा काम थाल्दा सडक विभागले नै वातावरण प्रभाव मूल्यांकन (इआइए) गरेको र महिना–महिना दिनमा वातावरण प्रभाव मूल्यांकनको नवीकरण भइरहेको उहाको दाबी छ । यसबीचमा प्लान्टले वातावरणमा असर पार्ने स्थानीयको कुरा आएपछि स्थगन गर्नुपरेको उहाँको भनाई छ ।
स्थानीयको सहमति नलिइकन निर्माण कम्पनीले अलकत्रा प्लान्ट राख्न लागेको भन्दै विरोध भएको थियो ।
भक्तपुरको वेदालय कन्स्ट्रक्सन प्रालिले त्यहाँ प्लान्ट राख्नका लागि इटहरीका ठेकेदार भीम पौडेललाई जिम्मा दिएको थियो । प्लान्ट बनाउन तथा निर्माण सामग्री आपूर्ति गर्नका लागि पौडेलले जिरिखिम्तीमा धमाधम काम अघि बढाउनु भएको थियो । मोरङका खोलानाला अत्यधिक दोहन गरेर विवादमा आउनु भएका ठेकेदार पौडेलले जिरिखिम्ती क्षेत्रमा गरेको जबरजस्तीका कारण पथरीशनिश्चरे नगरपालिका र कानेपोखरी गाउँपालिकाको सिमानामा डाँस र मोरंगी खोलाले घेरिएको करिब ३ सय ५० घर रहेको जिरिखिम्ती गाउँ त्रसित बनेको छ ।
राजमार्ग निर्माणका लागि राजमार्ग दक्षिणतर्फ करिब आठ बिगाहा जमिन लिजमा लिएर विभिन्न निर्माणजन्य मेसिनसहित कर्मचारीलाई बासस्थान सञ्चालन गरिएको छ । दक्षिणतर्फ सिंचाई गर्ने नक्सामा रहेको पैनीको राजमार्ग उत्तरतर्फको मुख पुरेर माटो भर्ने काम भएको छ । जसबाट त्यहाँ डुबानको अवस्था सिर्जना भएको र त्यसको दक्षिणतर्फ सिंचाईमा समस्या भएको देखिएको छ । साथै दक्षिणतर्फ निर्माण भएको शौचालयको पाइप फुटेर पैनीमा मिसिएकाले गाउँमा दुर्गन्ध समेत फैलिएको छ ।
सडक विस्तार आयोजना अन्तर्गत झापाको सीतापुरीदेखि सुनसरीको देवी खोलासम्मको ९५.७६० किलोमिटर पूर्वपश्चिम राजमार्गको विस्तार कार्य धमाधम भइरहेको छ । यसका लागि तीन वटा निर्माण कम्पनीले ठेक्का पाएका छन् । जसमा चीनियाँ कम्पनी र तिनका ज्वाइन्ट भेन्चर कम्पनी नेपाली रहेका छन् । तीन खण्डको ठेक्कामध्ये दोस्रो खण्डमा पर्ने पथरीशनिश्चरेसहित क्षेत्रको २० किलोमिटर सडक यसै वर्ष कालोपत्रे गर्ने योजना रहेको आयोजना प्रमुख प्रजापतिले उल्लेख गर्नुभयो ।
दोस्रो खण्डको माउ ठेकेदार चीनियाँ कम्पनी सीआरएस जी र नेपाली कम्पनी तुँदी हो । तुँदीले वेदालयलाई जिरिखिम्तीमा अलकत्रा प्लान्टका लागि काम दिएको थियो ।
