काठमाडौँ — धादिङकी ६० वर्षीया कृष्णमाया विककी २० महिने नाति कान्ति बाल अस्पताल महाराजगन्जको कोभिड वार्डमा उपचाररत छन् । ज्वरो आउने, पातलो सिंगान बग्ने समस्या भएपछि उनलाई शनिबार अस्पताल ल्याइएको हो । पीसीआर परीक्षण गर्दा पोजिटिभ देखियो । ‘बिहीबारसम्म ठिकै थियो,’ विक भन्छिन्, ‘बहिनीको बिहे भोजबाट बुहारी फर्केदेखि बच्चा बिरामी पर्यो । महामारीका बेला नहिँड्नु त भनेको थिएँ ।’ भोजमा हुने भीडभाडबाट कोभिड सरेको विकको अनुमान छ ।
- कलंकीकी सजना रोक्काको एकमहिने छोरालाई साताअघि ज्वरो र घाँटी बस्ने समस्याले सतायो । कोरोना संक्रमण पुष्टि भएका उनी कान्तिकै कोभिड वार्डमा उपचारार्थ छन् । साताअघि सजनाका श्रीमान्लाई पनि ज्वारोले सताएको थियो तर पीसीआर परीक्षण गराएनन् । मेडिकलको औषधिले बिसेक भए पनि लगत्तै छोरालाई ज्वरोले समात्यो । सुत्केरी हेर्न आएका आफन्त या श्रीमान्बाटै छोरामा संक्रमण सरेको हुन सक्ने रोक्का बताउँछिन् ।
- दाङ, घोराहीका सुकुमान चौधरीका ३ वर्षीय छोरा पनि कान्तिको कोभिड वार्डमै छन् । अभिभावबाटै उनमा कोरोना सरेको अनुमान छ ।
कान्तिमा कोभिडका लागि छुट्याइएका २६ बेड भरिएका छन् । चार वटा भेन्टिलेटर पनि प्याक छन् । कोभिड बिरामी नवजात शिशुदेखि १३ वर्षसम्मका उपचाररत छन् । सबैजसो बिरामीमा आफन्त वा अभिभावकबाटै संक्रमण सरेको चिकित्सकहरूको अनुमान छ । अस्पतालका निर्देशक डा. अजित रायमाझी भन्छन्, ‘खोप लगाएका धेरैजसो अभिभावकले स्वास्थ्य मापदण्ड पालनामा हेलचेक्रयाइँ गरे । खोप लगाएका कतिपयलाई संक्रमित भए पनि लक्षण नदेखाउन सक्छ । बालबालिकामा रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता कम हुने भएकाले सजिलै संक्रमण सर्ने गरेको हो ।’
अभिभावककै कमजोरीका कारण कतिपय बालबालिका अस्पताल आउनुपरेको डा. रायमाझीले बताए । ‘बालबालिकालाई सकेसम्म घर परिसरभित्रै खेलाउन, झोलिलो पदार्थ बढी खुवाउन र भीडभाडमा नपठाउन अनुरोध गर्छु,’ उनले भने, ‘घरभित्रै व्यायाम गराउने, बेलाबेला चिकित्सकको परामर्श लिने, लक्षण देखापर्नेबित्तिकै परीक्षण गराउनुपर्छ ।’
स्वास्थ्य मन्त्रालयले हरेक दिन सार्वजनिक गर्ने तथ्यांकमा संक्रमितको संख्या घट्दै गएको देखिन्छ । तर, समुदायमा भएको संक्रमणको हिसाब मन्त्रालयसँग छैन । सबभन्दा बढी जोखिममा खोप नलगाएकाहरू छन् । सरकारले ५ देखि ११ वर्षका बालबालिकालाई खोप दिन थालेको छैन । यो उमेर समूहका करिब ४० लाख जनसंख्या छ । अमेरिकामा भने गत नोभेम्बर दोस्रो सातादेखि ५–११ वर्षका बालबालिकाका लागि फाइजर खोप लगाउन थालिएको थियो । यो उमेर समूहलाई ओमिक्रोनबाट मात्र नभई डेल्टा भेरिएन्टबाट पनि उत्तिकै जोखिम छ ।
कान्तिमा कोभिड वार्डसँगै ओपीडीमा आउने बिरामीको संख्या पनि बढेको छ । सामान्यतया यो सिजनमा २ सयदेखि २ सय ५० जना दैनिक उपचारमा आउने गरेकामा अहिले ४ सयभन्दा बढी पुगेको अस्पतालले जनाएको छ । उपचारमा आउनेमध्ये ५० देखि ६० प्रतिशत बिरामीमा कोरोना पोजिटिभ देखिने गरेको निर्देशक डा. रायमाझीले बताए । उनका अनुसार धेरैजसोलाई औषधि दिएर घरमै पठाउने गरिएको छ । ‘कोभिडले बढी दम, सुगर, प्रेसर, क्यान्सर, मुटुजस्ता रोग लागेका बालबालिका जोखिममा छन्,’ उनले भने, ‘यस्ता दीर्घरोग भएका बालबालिकाका अभिभावकले विशेष ध्यान दिनुपर्छ । खोप नलगाएका अभिभावकले चाँडै खोप लगाइहाल्नुपर्छ ।’
कान्तिमा कोभिड बिरामीका लागि छुट्टै इमर्जेन्सी वार्ड छुट्याइएको छैन । इमर्जेन्सीमा ११ बेड छन् । बिरामीको चापका कारण कोभिड र ननकोभिड बिरामी एउटै बेडमा उपचार गराउन बाध्य छन् । सर्लाही लालबन्दीबाट छारे रोग लागेर २६ महिनाको छोराको उपचार गराउन आएका राजन श्रेष्ठले इमर्जेन्सीबाटै कोभिड सरेको आरोप लगाए । ‘छोरालाई ज्वरो थिएन, सँगै राखिएको बच्चाको १०१ ज्वरो थियो,’ उनले भने, ‘त्यहींबाट सरेको हुनुपर्छ ।’
इमर्जेन्सी वार्ड भरिएकाले नयाँ बिरामी उपचार गराउन आए भुइँमा बस्नुपर्ने अवस्था छ । पोखराका लक्षण गुरुङले तीन दिनपछि मात्र बेड पाएको बताए । ‘चिसो भुइँमा बस्नुपर्दा श्रीमती र १० महिने छोरालाई रुघाले सताएको छ,’ उनले भने ।
निर्देशक डा. रायमाझीले सेवाग्राहीको ध्यानमा राखेर २५ बेडको अब्जर्भेसन वार्ड विस्तारको तयारीमा रहेको बताए । पहिलो लहरमा ज्येष्ठ, दोस्रोमा युवा र तेस्रोमा तुलनात्मक रूपमा बालबालिकामा संक्रमण दर बढी छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार यो साता प्रत्येक दिन २० वर्षमुनिका २ सय ५० भन्दा बढी संक्रमित भइरहेका छन् । हालसम्म ०–१० वर्ष उमेर समूहका २१ हजार ६ सय, ११–२० वर्षका ६२ हजार ९ सय ४५ संक्रमित भएको तथ्यांक छ ।
२० वर्षसम्म सबभन्दा बढी काठमाडौंमा २६ हजार ७ सय ८४ र सबभन्दा कम मनाङमा ८ जना संक्रमित भइसकेका छन् । मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म २० वर्षसम्मका एक सय ७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । मोडर्नाको खोप ७४ लाख मात्रा भित्रिए पनि सरकारले १२ देखि १७ वर्षका बालबालिकालाई मात्र दिन थालेको छ ।
