झापा,७ साउन । एसियाली विकास बैंक र बिल एण्ड मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेसनको आर्थिक सहयोग तथा खानेपानी मन्त्रालय र स्थानीय तहको संयुक्त लगानीमा मेचीनगर–१४ दुहागढी र वडा नम्बर ७ भान्सा खोलामा निर्माण गरिएका दुईवटा दिसाजन्य लेदो प्रशोधन केन्द्रहरू निर्माण भएको सात वर्ष बितिसक्दा पनि पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन सकेका छैनन्।
दुहागढीस्थित केन्द्रको दैनिक २७ घनमिटर र भान्सा खोलास्थित केन्द्रको १२ घनमिटर लेदो प्रशोधन गरी कम्पोस्ट मल र सुरक्षित पानी बनाउने क्षमता छ। तर, आवश्यक पूर्वाधार र जनशक्ति हुँदाहुँदै पनि नीतिगत कमजोरी र निजी सेफ्टी ट्याङ्करहरूको कमजोर नियमनका कारण यी केन्द्रहरूले सञ्चालन खर्चसमेत उठाउन सकेका छैनन्। निजी ट्याङ्करहरूले संकलित लेदो प्रशोधन केन्द्रमा ल्याउनुको सट्टा जथाभाबी फ्याँक्दा एकातिर लगानी बालुवामा पानी जस्तै बनेको छ भने अर्कोतिर वातावरण र जनस्वास्थ्यमा गम्भीर खतरा बढेको विज्ञहरू बताउँछन्।
नगर प्रमुख गोपालचन्द्र बुढाथोकीका अनुसार अब निजी ट्याङ्कर अनिवार्य दर्ता गर्ने, जथाभाबी लेदो फाल्नेलाई कारबाही गर्ने र नयाँ ऐन–कार्यविधि ल्याएर प्रशोधन केन्द्रलाई पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने दाबी छ।
हाम्रो घर र वरपरको फोहोरलाई सही ठाउँमा व्यवस्थापन नगरेसम्म समृद्ध र स्वस्थ शहरको परिकल्पना सम्भव छैन। राज्यको करोडौँको पूर्वाधार प्रयोगविहीन हुनु र जथाभाबी लेदो फ्याँकेर जनस्वास्थ्यमा खेलबाड हुनु लज्जास्पद विषय हो। अब सम्बन्धित निकायको ध्यान जानु आवश्यक छ।
