वासिङ्टन/तेहरान – अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ मा जारी नाकाबन्दी तोड्न युद्धपोतहरू परिचालन गरेपछि खाडी क्षेत्र पुनः पूर्ण युद्धको संघारमा पुगेको छ। एक महिनादेखि जारी अनिश्चितता र करिब ८५० जहाजहरू फसेको अवस्थालाई अन्त्य गर्न ट्रम्पले आइतबार राति सामाजिक सञ्जालमार्फत ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ घोषणा गरेका हुन्।
सोमबारबाट सुरु भएको यस अभियानको केही घण्टाभित्रै अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डका प्रमुख एडमिरल ब्राड कुपरले ठूलो सफलता मिलेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार:अमेरिकी सेनाले इरानका ६ वटा साना डुङ्गाहरू नष्ट गरेको छ। इरानद्वारा प्रहार गरिएका क्रुज मिसाइल र ड्रोनहरूलाई आकाशमै विफल पारिएको छ। दुईवटा अमेरिकी झण्डावाहक व्यापारिक जहाजहरूले सुरक्षित रूपमा जलडमरूमध्य पार गरेका छन्।
एडमिरल कुपरले इरानी सेनालाई अमेरिकी सैन्य सम्पत्तिबाट टाढा रहन ‘कडा चेतावनी’ समेत दिएका छन्। यद्यपि, इरानले यी सबै दाबीहरूलाई तत्कालै अस्वीकार गर्दै कुनै पनि जहाजले जलमार्ग पार नगरेको जिकिर गरेको छ।
तनाव उत्कर्षमा पुगेकै बेला फक्स न्यूजसँगको अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानलाई गम्भीर चेतावनी दिएका छन्। उनले भनेका छन्, “यदि इरानले अमेरिकी जहाजमाथि आक्रमण गर्ने दुस्साहस गर्यो भने उसलाई पृथ्वीबाटै मेटाइनेछ।”
यद्यपि, पत्रकार सम्मेलनमा भने ट्रम्पले स्थितिलाई केही सामान्य देखाउने प्रयास गरे। उनले दक्षिण कोरियाली मालवाहक जहाजमा भएको सामान्य विष्फोट र आगलागी बाहेक अन्य ठूलो क्षति नभएको र इरान शान्ति वार्तामा केही लचिलो देखिएको दाबी पनि गरे।
गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको आक्रमणपछि यो संकट सुरु भएको थियो। त्यसयता:
- ८५० जहाज: खाडी क्षेत्रमा फसेका छन्।
- २०,००० नाविक: करिब एक महिनादेखि समुद्रको बीचमा अनिश्चित भविष्य कुरेर बसिरहेका छन्।
- अप्रिल १३ को प्रतिबन्ध: ट्रम्पले इरानी बन्दरगाह प्रयोग गर्ने जहाजहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएपछि स्थिति झन् जटिल बनेको थियो।
यो अभियानले केही गम्भीर प्रश्नहरू उब्जाएको छ, जसले पुनः ठूलो तनावको संकेत गर्दछ: युएईले आफ्नो आकाशमा इरानी मिसाइलहरू नष्ट गरेको र ओमान तटमा तेल ट्यांकरमाथि ड्रोन आक्रमण भएको रिपोर्टले क्षेत्रीय द्वन्द्व विस्तार भइरहेको देखाउँछ।
अप्रिलमा पाकिस्तानको मध्यस्थतामा भएको युद्धविरामले जलमार्ग खुलाउन नसक्नुले कुटनीति कमजोर सावित भएको छ। अमेरिकी अभियानले जहाजहरूलाई सिधा सैन्य सुरक्षा दिनुको सट्टा ‘मार्ग निर्देशन’ मात्र गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यदि इरानले आफ्नो जलक्षेत्रको सुरक्षाका नाममा थप मिसाइल प्रहार गरेमा यसले ‘चेन रियाक्सन’ सुरु गरी ठूलो युद्ध निम्त्याउन सक्छ।
ट्रम्पको ‘प्रोजेक्ट फ्रिडम’ ले फसेका हजारौं नाविक र जहाजका लागि आशाको किरण त देखाएको छ, तर इरानको ‘काउन्टर अट्याक’ गर्ने चेतावनी र ‘पृथ्वीबाटै मेटाइदिने’ ट्रम्पको धम्कीले खाडी क्षेत्रलाई बारुदको थुप्रोमा उभ्याएको छ। अबको केही दिनले तय गर्नेछ कि यो अभियानले ‘स्वतन्त्रता’ ल्याउँछ वा ‘विनाश’।
