दमक, ७ साउन / धार्मिक आस्था अनुसार पवित्र महिना मानिने साउन र त्यसमा पनि सोमबारको छुट्टै महत्व रहिआएको छ । साउने सोमबारका दिन भगवान् शिवको विशेष पूजाआराधना गर्ने परम्परा छ । ज्योतिषशास्त्रअनुसार सोमवारको स्वामी भगवान् शिव भएकाले यो दिनको शिवको उपासना विशेष र फलदायी मानिन्छ । यही मान्यतालाई आत्मसाथ गर्दै साउनको पहिलो सोमबार विहानैबाट विभिन्न शिव मन्दिरहरुमा भक्तजनको भीड लागेको छ । केवल हिन्दु धर्मावलम्बी भएका देशमा मात्र होइन मध्य युरोपका देशहरूमा समेत सोमवारको खास महत्व छ ।
साउन महिनाको सोमबार देशका विभिन्न शिवालय मन्दिरहरुमा झैं झापाको दमकका मन्दिरहरुमा पनि भक्तजनहरु विहानैदेखि पूजाआराधनामा मग्न रहे । दमक ६ स्थित पशुपति मन्दिर, दमक ५ स्थित धनेश्वर मन्दिर सहितमा भक्तजनले भिडभाडकासाथ उसैगरी जल चढाउने काम गरेका छन् । यसबेला धनेश्वर शिव पाञ्चायन मन्दिरमा निर्माण भएको ठूलो आकारको शिव प्रतिमा, त्यहाँ रहेका १०८ शिवलिङ्ग, आकर्षक नाग पोखरी भक्तजनका लागि विशेष आकर्षण बनेको दमक २ बाट पूजा गर्न आएकी दीपा गौतम सिटौलाले बताइन् । मन्दिर व्यवस्थापन समितिका सचिव एकराज लुइटेलले मन्दिर परिसरलाई धामकै रुपमा विकास गर्ने गर्ने आकर्षण थप्दै गइएको जनाए ।
मन्दिर व्यवस्थापन समितिले विहानको रातिदेखि नै आउने भक्तजनका लागि लाइन र पूजाआजा सहितको व्यवस्थापन गरेर सहजता तुल्याउने काम गरेको छ । पशुपति मन्दिरमा आगामी सोमबारबाट भजन किर्तन सहित प्रवचनको कार्यक्रम समेत सञ्चालन गरिने मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष राम कुमार थापाले जनाए ।
पार्वतीले ब्रत बसी शिवलाई प्राप्त गरेको धार्मिक मान्यताका आधारमा विशेष गरी महिलाहरु ब्रत बस्ने गर्दछन् । पुरुषहरु पनि पहेंला बस्त्र लगाएर शिवको पूजा गर्न मन्दिर पुग्दछन् । सोमवारको व्रत गर्दा चोखो जल सहित सेतो फूल, बेलपत्र, धतुराको फूल आदि शिवलिङ्गमा चढ़ाएर पूजा गर्ने गरिन्छ । कुनै कामना वा इच्छा छ भने त्यो इच्छा मनमा सम्झिएर शिवपार्वतीको एकैसाथ पूजा गर्दै नमन गर्ने मान्यता छ ।
महिलाहरू साउन महिनाभर हरियो पहिरनमा सजिनुका साथै, हरियो चुरा र हातमा मेहन्दी लगाउने गर्दछन् । सोमबार ब्रत बसेर दिनभर भगवान् शिवको पूजा गर्ने अनि बेलुका विशेष गरी कर्कलो खायर त्यस दिनको ब्रत समाप्त गर्ने गर्दछन् । साउनभर लसुन, प्याज, माछामासु नखाई शुद्ध भएर बस्ने गर्दछन् ।
सूर्य कर्कट राशिमा आएपछि वर्षा भएर शिवलाई खुसी पारेको भन्ने मान्यता साउन महिनासँग जोडिएर आएको छ । त्यसैले यो महिना व्रत वसी शिवजीको पूजा गरे आफू, श्रीमान, सन्तान एवं परिवार सवैको कल्याण हुने धार्मिक विश्वास पाइन्छ । उसैपनि गर्मी बढी हुने र वर्षा हुने समय भएकाले रोगव्याधी बढ्ने हुनाले यो महिना खानपानमा विशेष ध्यान दिनु वैज्ञानिक हिसावले पनि आवश्यक ठहर गरेको छ ।
सातामा एकदिन ब्रत बस्दा स्वास्थ्यका लागि पनि फाइदाजनक हुने अवस्थामा आफ्नो धर्मसंस्कृतिलाई समेत जगेर्ना गरेर मन शान्त पार्न गरिने यसखाले परम्परालाई आउँदो पुस्ताले पनि आत्मसाथ गर्दै जानु आवश्यक देखिन्छ ।
