दमक, पुस ११
सिंहदरबार घर घरमा भनेर लोकतन्त्रको कार्यान्वनयका लागि स्थानीय सरकारको अवधारणा अघि बढ्यो । जसले सेवा सुविधासहितका आवश्यक कामकारबाही गाउँ वस्तीबाटै सम्पन्न गरेर स्थानीयका लागि सहजता महसुस गराएको छ । यति हुँदा हुँदै पनि कर तिराउने कुरामा पालिकाहरु निरंकुश बनेको टिप्पणी पालिकाबासीको छ नै । अझ दोहोरो, तेहेरो करको मारमा स्थानीय पर्दै आएका उदाहरणहरु भेटिइरहन्छन् ।
यसक्रममा झापाको कनकाई नगरपालिका कार्यालयले पशुचौपायाको कर लिन पशुहाट ठेक्का लगाएको छ । पशु र बहाल विटौरी गरी सुरुङ्गाका लागि २० लाख ११ हजार १११ रुपैयाँ कबोल रकममा ठेक्का लगाएको देखिन्छ । तर ‘कवाडी, जडिबुटी र जीवजन्तुको व्यवसायिक उपयोग कर’का नाममा समेत पशुचौपायाको कर लिएर दोहोरो करको मार सिर्जना गरिरहेको पाइएको छ । जसको ठेक्का ८ लाख ११ हजार ७७५ रुपैयाँमा गैंडे निर्माण सेवाले लिएको हो ।
झापाकै दमकस्थित पशुहाटमा कर तिरेर सोही जिल्लाको कनकाई नगरस्थित सुरुङ्गा पुग्दा त्यहाँ पनि फेरि सोही शिर्षकको कर लिएको तथ्य उज्यालो खबरले फेला पारेको छ । मंसिर ५ गते दमकको पशुहाटबाट मेचीनगर नगरपालिकाका रामबहादुर गुरुङले ३७७५ नम्बरको पिकअप गाडीमा गाई र बाच्छी गरी ५ वटा पशुचौपाया खरिद गरेको लानु भएको थियो । त्यसबापत दमकमा ४ हजार कर तिरिसकेपछि सोही दिन सुरुङ्गामा पनि त्यसैको प्रति गोटा २ सयका दरले कर तिर्नुपरेको देखिएको छ । रामबहादुर मात्र होइन, दमकबाट गाईबस्तु किनेर गाडीमा ओसारपसार गर्दै आउनु भएका दमक १ का अर्पण राईले पटक पटक सुरुङ्गामा फेरि गाईबस्तुको कर लिने गरेको गुनासो गर्नुभयो ।
सिँगो र जीवित जीवजन्तुको नभई जीवजन्तुको हाड, सिंङखुर, जगरसहित फलामेसहितका कवाडीका सामानमा कर लिने प्रावधानमा ‘कवाडी, जडिबुटी र जीवजन्तुको व्यवसायिक उपयोग कर,’ उल्लेख गरी त्यसको रसिदमा सो शिर्षकको ‘सेवा शुल्क निकासी रसिद’ भन्ने शिर्षक राखिएको देखिन्छ । तर सोही नामको बिलमा पशुचौपाया कर लिने, त्यो पनि अन्य पालिकामा काटिसकिएको कर लिनेगरेको सम्बन्धमा कनकाई नगरपालिकासँग उज्यालो खबरले जिज्ञासा राखेको छ । नगरपालिकाका प्रशासन फाँटका अधिकृत भोजराज आचार्यले त्यसखाले गुनासो यसअघि केही आएको समेत स्वीकार्दै त्यसखाले दोहोरो कर लिन नमिल्ने जवाफ दिनु भयो ।
पूर्वपश्चिम मुख्य सडक क्षेत्रमै घुम्ती खडा गरेर ट्राफिक प्रहरीको सहयोगमा गाडी रोक्ने र पशुचौपायाको दोहोरो कर लिने गरेको पाइएको छ ।
दमक नगरपालिका कार्यालय अन्तर्गत ताराबारी चोकमा यसै प्रकारको कर लिएको अवस्थाको समाचार पनि उज्यालो खबरले यसअघि प्रशारण गरेको थियो ।
पालिकालाई पालिकाबासीले नै दर्बिलो बनाउनु पर्ने अवस्य नै हो । तर करले ढाड सेकाउने अवस्था पनि सिर्जना गर्नु फेरि स्थानीयकै लागि अहितकर काम हुनजान्छ । त्यसमा पनि सरकारले नै ठेक्का लगाएको निकायबाट यसप्रकारको दोहोरो कर लिएर सेवाग्राहीलाई सास्ती दिनु कानुन विपरीत मात्र नभएर लोकतन्त्रको मर्म अनि जनहित विपरीत कार्य ठहर्छ ।
