दमक, २६ चैत / सर्वत्र धुलो र धुँवा । जलवायु परिवर्तनपछिको पर्यावरण असन्तुलनले प्राणी तथा बनस्पतिलाई ठूलो असर पुर्याइरहेको परिप्रेक्ष्यमा नेपालको राजधानी काठमाडौं विश्वकै प्रदूषित सहरमध्ये पहिलो नम्बरमा परेको छ ।
वायु गुणस्तर मापन गर्ने स्वीस कम्पनी आइक्यू एअरले आज बिहान गरेको मापनअनुसार दैनिक प्रदूषण बढ्दै गएर काठमाडौं उपत्यका विश्वको सबैभन्दा प्रदूषित सहरको सूचीमा रहेको छ । अहिले काठमाडौं उपत्यकाको औसत वायु गुणस्तर सूचक (एक्यूआई) २६२ रहेको छ । यसलाई निकै खतरनाक अवस्था मानिन्छ ।
नेपाल पछि बढी प्रदूषण हुने दोस्रो नम्बरमा भारतको दिल्ली (१७९), भियतनामको हनोइ (१७७) तेस्रो तथा पाकिस्तानको लाहोर (१७२) चौथो स्थानमा छन् ।
मानव स्वास्थ्यका लागि वायुको गुणस्तर सूचकाङ्क ० देखि ५० सम्म स्वास्थ्यको लागि राम्रो मानिने विश्व स्वास्थ्य संगठनको मापदण्ड छ । यस्तै, ५१ देखि १०० मध्यम, १०१ देखि १५० सम्म हुँदा संवेदनशील समूहको लागि अस्वस्थ, २०१ देखि ३०० सम्म निकै अस्वस्थ, ३०१ भन्दामाथि स्वास्थ्यको लागि खतरनाक तह मानिन्छ । दुई दिन अघि काठमाडौं विश्वको दोस्रो प्रदूषित सहर बनेको थियो ।
वायु प्रदूषण उच्च भएसँगै काठमाडौँमा बिरामीको संख्या पनि बढेको छ । चिकित्सकहरूले अनावश्यक बाहिर ननिस्किन, बाहिर व्यायाम नगर्न, मास्क लगाउन तथा घरमा पनि झ्यालहरू बन्द गरेर बस्न सुझाव दिएका छन् ।
मौसमविद् शान्ति कँडेलले वायु प्रदूषणका कारण काठमाडौं उपत्यकाको आकाशमा लागेको बादल पूर्णरुपमा फाट्न अझै केही दिन लाग्ने बताउनु भयो ।
