दमक, १८ भदौ । दमकको तरकारी बजारका तरकारीहरु हेर्दा हरिया र राम्रा अनी हेर्दा टपक्कै टिपेर खाईहालौ जस्ता । तर के यी हामीले खानकालागी उपयूक्त छन वा उपयूक्त नभएपनि बाध्य भएर किन्नु परिरहेको छ ? दमकका तरकारी बजारमा कस्ता तरकारी बेचिन्छ।
दमकको तरकारी बजार । भित्र पस्ने बित्तिकै फिजाएर राखीएका हरिया तरकारीमा सबैको नजर गइहाल्छ । सफा, हरिया, अहिलेनै काचै खाइहालौ जस्ता कलकलाउँदा ।आँखाले हेर्दा निकै आकषर्क देखिने तरकारी र फलफूल के साँच्चै स्वास्स्थ्यगत ढङ्गलेपनि स्वच्छ र सफा छन् त ? यो कुरा न हामीलाई थाह छ । न यहाँका व्यापारी यसको स्वच्छदा बारेमा भन्ननै सक्छन् । न किन्न आउनेहरुनै ढुक्क छन् । हो सबैको अनुमान यी तरिकारीहरु अत्याधीक विषादीजन्य औषधीको प्रयोग गरिएका हुन । छिटै फल्छन् । छिटै बिग्रन्छन् । र यसले हाम्रो शरिरमा असर पार्छ पनि ।
यो कुरा सबैले थाह पाएका छन् । तर मानव स्वास्थ्यलाई हानी हुने कुनैपनि पदार्थ वा सामानको बिक्रि वितरण गर्नै नदिने भन्दै दमक नगरपालिकाका जनप्रतिनिधीहरु सार्वजनिक कार्यक्रममा भाषण गर्नु हुन्छ । तर दैनिक हजारौ उपभोक्ताको भान्सामा पुग्ने दमकको तरकारी बजारलाई विषादी रहित बनाउन भने सक्दै सक्नु भएन ।
दमक नगरपालिका भित्र एउटा भव्य ल्याव छ । जहाँ यस्तै खाद्यन्न तथा तरल पदार्थहरुको परिक्षण गरिन्छ । अव अर्को एउटा ल्यावको सेट अप गर्ने हो भने यहाँ दैनिक रुपमा तरकारी परिक्षण गर्न सकिन्छ । केहि लाख रुपैँया खर्च गरेर बनाउने त्यो ल्यावबाट आम उपभोक्ताको स्वास्स्थ्य जोगीने तर्फ नगरपालिकाले ध्यान दिएको छैन । अनी भन्छ हामीसग अहिले आफ्नै ल्याव छैन । कहिले कहि बिर्तामोड नगरपालिकामा भएको ल्यावमा नमुना परिक्षण गछौ ।
मानव स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष सरोकार राख्ने तरकारी बजार । यहाँ बेला बेलामा मन लागेको समयमा काम देखाउनकालागी नमुना संकलन गर्ने अनी पठाउने । त्यो त्यहि बेलाको रिपोर्ट हुन्छ । त्यही तरकारीको मात्रै हुन्छ जुन परिक्षणकालागी लगिएको हो । तर महिनामा एक दिन वा दुई दिन गरिटोपलेकोलाईनै आफ्नो काम र उपलब्धी मान्नु गलत हो । यो दैनिक उपभोग्य बस्तु हो । यसको दैनिक परिक्षण हुन पर्छ र दैनिक रुपमै यसको रिपोर्ट सार्वजनिक पनि गरिन पर्छ । त्यहीबाट व्यपारी पनि सचेत हुन्छन । उपभोक्ताले स्व निर्णय गर्ने छन् । दमकको सब्जी बजारमा फलफूल पसल गर्दै आउनुभएकी ताजा फलफूल पसलकी सञ्चालिका डम्मर कुमारी दाहाल आफ्नो पसलमा ईलाम, भारत र चाईनाबाट दिनहुँ फलफूल निर्यात हुने बताउनु हुन्छ । तर, नगरपालिकाले आफूहरुको पसलको फलफूल परिक्षणको लागी २ महिना अघी एकचोटी लगेको र त्यसको रिपोर्ट समेत के आयो त्यो पनि जानकारी नभएको बताउनु भयो ।
त्यस्तै, सब्जी बजारमा तरकारी पसल गर्दै आउनुभएका पुष्पराज बास्तोला भने नगरपालिकाले १५ १५ दिनमा तरकारी परिक्षणको लागी लग्ने गरेको थियो तर,आफूले निर्यात गरेर बेचिरहेका ति सब्जीहरु खान वा बेच्न योग्य छ कि छैन आफैलाई थाहा नभएको बताउनुहुन्छ ।
उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा सचेत छौ भन्ने दमक नगरपालिकाले एउटा परिक्षण ल्याव खोलोस । ल्याव टेक्निसियन राखोस । हरेक व्यापारीको तरकारी परिक्षण पछि मात्रै बेच्न देओस । अनी मात्रै बजार स्वच्छ हुन्छ । स्वस्थ्व हुन्छ । आम उपभोक्ताको माग यही नै छ ।
दमक नगरपालिकाले अर्गानिक तरकारी मात्रै बेच्न भन्दै वार्ड ८ मा भव्य भवन बनाएको छ । तर यहाँ न अर्गानिक तरकारीको बजार सुरु भएको छ न यसकालागी आवश्यक पर्ने ल्यावनै स्थापना गरिएको छ । दमक बासीलाई अझै पनि हामी नगरबासीको स्वास्थ्यमा संवेदनशिल छौ । विषादी मिसिएका खानेकुरा बेच्न दिदै दिदैनौ भन्ने भाषण चाहि बरु निरन्तर सुनिरहिन्छ । अव भाषणमा हैन । परिणाममा काम हेर्न दमक बासीले चाहेका छन् ।
