काठमाडौँ,१९ फागुन । आज (मंगलबार)साँझ नेपालका विभिन्न भागबाट खण्डग्रास चन्द्रग्रहण देखिने भएको छ । खगोलविद्हरूका अनुसार आज साँझ चन्द्रमा उदाउँदा नै ग्रहण लागेको अवस्थामा उदाउने भएको छ ।
वाल्मीकि क्याम्पसका वरिष्ठ खगोलविद् प्राडा. जयन्त आचार्यले यो ग्रहण विशेष र दुर्लभ किसिमको रहेको जानकारी दिनु भएको छ । काठमाडौँमा साँझ ६ बजेर ४ मिनेटमा चन्द्रमा उदाउनेछ र उदाउँदा नै यसमा ग्रहण लागिसकेको हुने जनाइएकोे छ । चन्द्रमा क्षितिजबाट माथि आउँदै गर्दा यसको आधाभन्दा धेरै भाग पृथ्वीको कालो छायाँले ढाकिएको अवस्थामा देखिने आचार्यले जानकारी दिनु भएको छ ।
यो चन्द्रग्रहण अवलोकनका लागि कुनै विशेष उपकरण वा चस्माको आवश्यकता नपर्ने खगोलविद्हरूले बताएका छन् । सूर्यग्रहणले जस्तो चन्द्रग्रहणले आँखालाई कुनै असर नगर्ने हुनाले खुला ठाउँबाट नाङ्गो आँखाले सुरक्षित रूपमा ग्रहण हेर्न सकिने जनाइएको छ । वैज्ञानिकहरूका अनुसार चन्द्रग्रहण पूर्णतया हानिरहित हुने गर्दछ ।यसअघि गत भदौ २२ गते राति खग्रास (पूरै ढाकिने) चन्द्रग्रहण लागेको थियो, जुन काठमाडौँबाट साढे तीन घण्टासम्म देखिएको थियो । खगोलविद्हरूका अनुसार अब नेपालबाट सूर्यग्रहण भने वि.सं. २०८४ सालमा मात्र देख्न पाइनेछ ।
खगोलीय नियमअनुसार सूर्य, पृथ्वी र चन्द्रमा एउटै सरल रेखामा पर्दा ग्रहण लाग्ने गर्दछ । सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा पृथ्वी आउँदा पृथ्वीको छायाँ चन्द्रमामा पर्न जान्छ र चन्द्रग्रहण लाग्छ । यस्तै, चन्द्रमाको छायाँ पृथ्वीमा पर्दा सूर्यग्रहण लाग्ने गर्दछ ।चन्द्रग्रहण लाग्दा पृथ्वीको रात परेको क्षेत्रका सबै बासिन्दाले एकैपटक ग्रहण देख्न सक्छन् भने सूर्यग्रहण पृथ्वीको निश्चित भागबाट मात्र देख्न सकिने जनाइएको । सामान्यतया सूर्यग्रहण औँसीमा र चन्द्रग्रहण पूर्णिमाका दिन लाग्ने गर्दछ ।
