दमक,१८ वैशाख । आज साकेला पर्व देशभर बिभिन्न कार्यक्रम गर्दै मनाइएको छ । साकेला अर्थात उभौली पर्व प्रकृतिप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्ने तथा बाली रोपाइंसंग सम्बन्धित पर्वका रुपमा मनाइन्छ ।यस अवसरमा साकेला नाच मार्फत प्रकृतीको पुजा गर्दै राम्रो उत्पादन होस भनि कामना समेत गरीन्छ ।
यसै अवसरमा झापाको दमकमा पनि किरात समुदायको महत्वपूर्ण चाड साकेला पर्व विभिन्न कार्यक्रम गर्दे भव्यताका साथ मनाइएको छ । दमकमा रहेको साकेला थानमा सम्पन्न भएको कार्यक्रममा परम्परागत पोशाकमा सजिएर साकेला नाच प्रस्तुत गर्दै आफ्नो सस्कृति झल्काएका थिए । हजारौंको उपस्थिती रहेका सो कार्यक्रममा ढोल झ्याम्टा र सामुहिक नृत्यले कार्यक्रमलाई अझ बिशेष बनाएको थियो ।
किरात राई यायोक्खा दमक नगर समितीको सदस्य हरीचन्द्ध साम्पाङराईका अनुसार बाली लगाउनुअघि गाउँ गाउँमा रहेका भूमेस्थानमा राम्रोसँग काम होस् भनी प्रकृतिको पूजा आराधना गरिने परम्परा रहेको छ । गर्मी बढ्ने भएकाले यो समुदायका मानिस बेँसीबाट लेकतिर उँभो लाग्ने भएकाले पनि यसको नाम उभौली रहेको हो ।
यो चाड कृषि कर्ममा आधारित भएर मनाउने एक विशेष चाड हो । वैशाख पूर्णिमामा पर्ने उभौलीमा प्रकृति भूमि र पुर्खाको पूजा गरी धुमधामसँग खेतीपाती सुरु गरेका किराँत समुदायले मंसिर पूर्णिमा त्यसैगरी उधौली मनाउने र नयाँ अन्न प्रयोग गर्ने चलन छ । वर्षमा दुईपटक मनाउने साकेलालाई गर्मी छल्न वैशाखमा लेकतिर जाने भएकाले ‘उभौली’ र मंसिरमा जाडो छल्न लेकबाट बेसी सर्ने भएकाले ‘उधौली’ भन्ने चलन छ ।उभौलीको दिन ‘नोक्छो’अर्थात् धामीले पूजा गरी सेउलीको थान बनाएपछि त्यसमै गोलबद्ध भई ढोल र झ्याम्टाको तालमा नाच्ने चलन छ ।
