दमक,२१ वैशाख।नेपालमा पछिल्लो समय अत्यधिक गर्मी र तातो हावा (लू) का कारण जनजीवन निकै प्रभावित हुन थालेको छ। विशेषगरी मधेस प्रदेश र तराईका जिल्लाहरूमा तापक्रम असामान्य रूपमा बढ्दा दैनिक जीवन कष्टकर बनेको छ।
तातो हावाका कारण सर्वसाधारणको स्वास्थ्यमा समस्या देखिन थालेको छ भने बजार, कामकाज र दैनिक ज्यालादारी गर्ने वर्गको जीविकोपार्जनमा समेत असर परेको छ। स्वास्थ्यकर्मीहरूले बिहान ११ बजेदेखि दिउँसो ४ बजेसम्म अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर ननिस्कन र सावधानी अपनाउन आग्रह गरेका छन्।
किन बढ्दैछ गर्मी?
विज्ञहरूका अनुसार जलवायु परिवर्तन, तीव्र सहरीकरण र वायु प्रदूषणका कारण तापक्रम निरन्तर बढिरहेको छ। यसले मानव स्वास्थ्य मात्र होइन, कृषि र वातावरणमा पनि नकारात्मक प्रभाव पारिरहेको छ।
हीट स्ट्रोकको खतरा
अत्यधिक गर्मीका कारण ‘हीट स्ट्रोक’ जस्तो गम्भीर अवस्था आउन सक्छ। शरीरको तापक्रम अत्यधिक बढ्दा पसिना नआउने, टाउको दुख्ने, चक्कर लाग्ने, मुटुको धड्कन बढ्ने र बेहोस हुने जस्ता लक्षण देखिन्छन्। समयमै उपचार नभए ज्यानसमेत जान सक्छ।
गर्मीका कारण हुन सक्ने अन्य स्वास्थ्य समस्या
पानीको कमी (डिहाइड्रेसन),झाडापखाला, टाइफाइड जस्ता रोग,डेंगु, मलेरिया जस्ता कीटजन्य रोग,छालासम्बन्धी समस्या,आँखामा जलन र संक्रमण,जस्ता समस्या बढ्ने जोखिम हुन्छ।
कसरी बच्ने?
दिउँसोको चर्को घाममा सकेसम्म बाहिर ननिस्कने
हल्का, खुकुलो कपडा लगाउने
प्रशस्त पानी र झोलिलो पदार्थ पिउने
बासी र अस्वस्थकर खाना नखाने
छाता, टोपी, सनस्क्रिन प्रयोग गर्ने
हीट स्ट्रोक भए के गर्ने?
बिरामीलाई तुरुन्त चिसो स्थानमा लैजाने
शरीरमा चिसो पानी लगाउने
होसमा भए पानी पिलाउने
अवस्था गम्भीर भए तुरुन्त अस्पताल लैजाने
निष्कर्ष
गर्मीबाट बच्न उपचारभन्दा सावधानी नै उत्तम उपाय हो। बढ्दो तापक्रमसँग जुध्न जनचेतना, सही जीवनशैली र स्वास्थ्य सावधानी अत्यावश्यक रहेका छन्।
