दमक,१७ मंसिर । मोरङको लेटाङ–२ स्थित मोरङ पाथिभरा इङ्लिस स्कुलमा दुई दिन चलेको ‘कोशी आविष्कार मेला १.०’ ले विद्यालय मात्र होइन, स्थानीय समुदायलाई पनि विज्ञान र प्रविधिको नयाँ ऊर्जा जुरुक्क उठाइदियो। सोमबार र मंगलबार सम्पन्न भएको प्रदर्शनीमा विद्यार्थीहरुले कक्षाकोठामा पढेका सिद्धान्तलाई वास्तविक जीवनका समस्यासँग जोडेर प्रस्तुत गरेका नविनतम ‘मोडेल’ ले आकर्षण मात्रै बाँडेन, उनीहरूको क्षमताको नयाँ सम्भावनाको ढोका पनि खोलिदियो।
मेलामा विद्यार्थीहरुले दैनिक जीवनसँग जोडिएका विषयहरूमा आधारित मोडेल प्रदर्शन गरे। वाटर प्युरिफिकेसनदेखि हाइड्रोलिक ब्रिज, स्मार्ट सीटदेखि हाइड्रोलिक पार्किङसम्म, छोराछोरीले आफ्नै हातले बनाएका उपकरण हेर्दा कोही पनि प्रभावित नहुने ठाउँ थिएन। यिनै प्रयासले प्राविधिक सोच, समस्या समाधान क्षमता र जिज्ञासालाई एकै ठाउँमा समेटिदियो।
कार्यक्रमको मुख्य आकर्षण भनेको रोबोटिक्स प्रतियोगिता थियो। विद्यालयका चार समूहले छिटोछरितो तरिकाले नयाँ प्रविधि बनाउने ह्याकाथनमा भाग लिए। प्रस्तुत प्रविधिहरू शिक्षण प्रक्रिया मात्रै होइन, जीवनका सामान्य समस्यासमेत समाधान गर्न सक्षम देखिन्थे।
होम अटोमेसन, आटोमेटिक इरिगेसन ,ग्यास लिकेज डिटेक्सन, वेयर मोनिटरिङ सिस्टम, यी मध्ये ग्यास चुहावट हुँदा तुरुन्त सूचना दिने ग्यास लिकेज डिटेक्सन प्रविधिले निर्णायकहरूको मन जित्यो। यही समूह अब राष्ट्रिय प्रतियोगितामा विद्यालयको प्रतिनिधित्व गर्नेछ।
छात्रछात्राले बनाएका रोबोट फुटबल खेलमा भिड्दा मेलास्थल उल्लासपूर्ण बन्यो। कुल ६ समूह सहभागी भएको रोवो सकर लिग मा टिगर कम्बो प्रथम,एमपीइएस गल्र्स द्वितीय बनेका थिए । दुवै टोली काठमाडौँमा हुने राष्ट्रिय प्रतियोगिताका लागि छनोट भए।
उत्थान ल्याब रोबोटिक्सका सिइओ विनम श्रेष्ठका अनुसार नेपालका विभिन्न विद्यालयमा भइरहेका यस्ता रोबोटिक्स प्रतियोगिताले प्रतिभाशाली टोलीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा इन्डोनेसिया सम्म पु¥याउने अवसर दिनेछन्।
प्रिन्सिपल खगेन्द्रराज भण्डारीका अनुसार प्रदर्शनीको मुख्य लक्ष्य विद्यार्थीले पढेको विज्ञानलाई वास्तविक समस्यासँग जोडेर समाधान खोज्ने क्षमतालाई विकास गर्नु थियो। “यो कार्यक्रमले विद्यार्थीको सीप, जिज्ञासा र नवप्रवर्तन क्षमतालाई अझ मजबुत बनाएको छ” ।
विद्यालय आगामी वर्षहरूमा अझ प्रविधिमुखी सिकाइ र नवप्रवर्तन कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने योजनामा रहेको बताईएको छ ।
‘कोशी आविष्कार मेला १.०’ ले लेटाङका विद्यार्थीले भविष्यमा विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा कति टाढासम्म उडान भरिदिन सक्छन् भन्ने स्पष्ट संकेत दिएको छ। रोबोटिक्सदेखि वातावरणमैत्री उपकरणसम्म, उनीहरूको सिर्जनामा भविष्यका आविष्कारहरुको छाया देखिन्थ्यो।
यो मेला समाप्त भए पनि विद्यार्थीहरूको प्रयोग, कल्पना र नवप्रवर्तनको यात्रा अब अझ तीव्र गतिमा अघि बढ्ने निश्चित देखिन्छ।
