दमक,९ माघ। मानिसको जीवनमा खाना र कपडा जत्तिकै आवश्यक कुरा हो घर। दिनभरको थकान मेट्ने, परिवारसँग ढुक्क भएर बस्ने र आफू सुरक्षित भएको अनुभूति गराउने आधार नै घर हो। तर जब घरको छानो फुस वा खरको हुन्छ, तब त्यो घर सुरक्षित बसोबासभन्दा बढी चिन्ताको कारण बन्छ।
बर्खाको मौसम आउँदा रातभर पानी चुहिने, ओछ्यान भिज्ने, बालबच्चा काखमै राखेर जाग्राम बस्नुपर्ने पीडा धेरै विपन्न परिवारले वर्षौँदेखि भोग्दै आएका छन्।
यही पीडालाई मध्यनजर गर्दै संघीय सरकारले सञ्चालनमा ल्याएको हो — सुरक्षित नागरिक आवास कार्यक्रम। यस कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य अति विपन्न, सीमान्तकृत र कमजोर आर्थिक अवस्थाका परिवारलाई सुरक्षित बसोबासको व्यवस्था गर्नु हो।
फुस वा खरको छानो भएको घरलाई टिन वा सुरक्षित छानामा रूपान्तरण गर्दै नागरिकको जीवनस्तर सुधार गर्नु यस कार्यक्रमको मूल लक्ष्य हो। सरकारले स्थानीय तहको समन्वयमा लाभग्राही छनोट गरी घर सुधारका लागि सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको छ। सानो देखिने यो सहयोगले धेरै परिवारको जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको छ।
दमक–५ की स्थानीय धन माया दर्जी भन्नुहुन्छ ,पहिले घरमा सेतो टिनको छानो हुँदा पनि पानी धेरै चुहिन्थ्यो। बर्खामा सुत्नै गाह्रो हुन्थ्यो। तर सरकारले नयाँ टिनको छानो दिएपछि धेरै राहत मिलेको छ।
त्यस्तै मन माया राईको अनुभव पनि उस्तै छ। उहाँ भन्नुहुन्छ, खरको छानो हुँदा बर्खामा घरभित्र बस्नै नसकिने अवस्था हुन्थ्यो।अब भने घाम–पानीबाट जोगिएको अनुभूति भएको छ।
दिल माया दर्जीका लागि त यो कार्यक्रम दुःखमा साथ दिने सरकारको उदाहरण बनेको छ। आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदा सामान्य मर्मतसम्भार पनि गर्न नसक्ने अवस्थामा सरकारको सहयोगले जीवन सहज भएको उहाँको भनाइ छ।
दमकमा मात्र होइन, देशभर फुसको छानोमुक्त अभियान प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन सकिए धेरै विपन्न परिवारको जीवनमा स्थायी राहत मिल्ने स्थानीयको विश्वास छ। सुन्दा सानो लाग्ने छानो परिवर्तनको कार्यक्रमले नागरिकको आत्मसम्मान, स्वास्थ्य र सुरक्षामा ठूलो असर पारेको देखिन्छ।
