भद्रपुर, १२ माघ । झापा भद्रपुर–७ मा हुर्किएकी सिर्जना काफ्ले आज अमेरिका स्थित बाल्टिमोर काउन्टीको कमिसन फर वुमन कमिशन को बोर्ड सदस्यमा मनोनित हुनुभएकाे छ । सामान्य किसान परिवारबाट उठेकी एक नेपाली महिलाको यो यात्रा व्यक्तिगत सफलता मात्र होइन, नेपाली महिला र डायस्पोराका लागि प्रेरणाको कथा बनेको छ।
बाल्टिमोर काउन्टी एक्जुकेटिभ क्याथी क्लाउज्मायरले औपचारिक पत्रमार्फत काफ्लेलाई आयोगको बोर्ड सदस्यमा नियुक्त गरिएको जानकारी दिएकी हुन्। पत्रमा “तपाईंलाई बाल्टिमोर काउन्टी महिला आयोगमा नियुक्त गर्न पाउँदा खुसी छु” भन्दै काफ्लेको अनुभव, सक्रियता र नेतृत्व क्षमताको प्रशंसा गरिएको छ। काफ्लेको कार्यकाल जनवरी २३ देखि लागू भई डिसेम्बर ३१, २०२८ सम्म रहनेछ।
आज अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा चिनिएकी सिर्जना काफ्लेलाई भद्रपुरका धेरैले अझै पनि मायाले ‘हरिमाया’ भनेर सम्झिन्छन्। सामान्य किसान परिवारमा जन्मेकी सिर्जनाको बाल्यकाल खेतबारी, श्रम र साधारण जीवनबीच बित्यो। समाजमा महिलाले भोग्नुपर्ने सीमितता र विभेद उहाँले सानैदेखि नजिकबाट देख्नुभएकाे छ ।
२०५४ सालमा चन्द्रगढीस्थित बीरेन्द्र माध्यमिक विद्यालयबाट एसएलसी उत्तीर्ण गरेपछि सिर्जना उच्च शिक्षाका लागि काठमाडौं पुग्नुभयाे । पद्मकन्या क्याम्पसमा भर्ना भएसँगै उहाँको जीवनले नयाँ दिशा लियो। क्याम्पसको पढाइसँगै उहाँले सामाजिक अभियानलाई आफ्नो पहिचान बनाउँदै लैजानुभयाे ।
पद्मकन्या क्याम्पसमै अध्ययनरत रहँदा सिर्जना ‘मानव अधिकारका लागि महिला’ नामक संस्थामा आबद्ध हुनुभयाे । एकल महिला, हिंसापीडित र अधिकारबाट वञ्चित महिलाका सवालमा काम गर्ने यो संस्थाले उहाँलाई व्यवहारिक नेतृत्व सिकायो। कागजमा लेखिएका अधिकार र महिलाको वास्तविक जीवनबीचको दूरी बुझ्ने अवसर यहीँबाट सुरु भयो।
यही सक्रियताका कारण उहाँ इजरायल, बंगलादेश, अमेरिका लगायतका देश पुग्नुभयाे । अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवले उहाँलाई महिलाका समस्या सीमाना नमान्ने विषय हुन् भन्ने बुझाइ दियो। साथै, स्थानीय संघर्षलाई विश्वव्यापी बहससँग जोड्ने दृष्टि पनि यही यात्राले दियो।
सन् २०१६ देखि अमेरिका बस्दै आएकी सिर्जना काफ्लेले आफ्नो मूल एजेन्डा कहिल्यै छोड्नुभएन । आप्रवासी जीवनका चुनौतीबीच पनि उहाँ महिला अधिकार, समानता र प्रतिनिधित्वका सवालमा निरन्तर खटिइरहनुभयाे । नेपाली डायस्पोराभित्र महिलाको सहभागिता बढाउन र आवाज संस्थागत गर्न उहाँ सक्रिय रहनुभयाे ।
हाल उहाँ नेपाल अमेरिका पत्रकार संघ (नेजा) मा समेत आबद्ध रहँदै समुदाय, सूचना र अधिकारका मुद्दालाई जोड्ने भूमिकामा देखिँदै आउनुभएकाे छ । यही निरन्तरता, विश्वसनीयता र नेतृत्व क्षमताले उनलाई बाल्टिमोर काउन्टीको नीतिगत संरचनासम्म पुर्याएको हो।
बाल्टिमोर काउन्टीको कमिसन फर वुमन कमिशन महिलासँग सम्बन्धित नीति, कार्यक्रम र सेवाबारे काउन्टी सरकारलाई सिफारिस गर्ने महत्वपूर्ण निकाय हो। घरेलु हिंसा, कार्यस्थलमा समानता, स्वास्थ्य, शिक्षा र नेतृत्व विकासजस्ता विषयमा आयोगको भूमिका निर्णायक मानिन्छ।
अब यही आयोगमा सिर्जना काफ्लेले आप्रवासी, अल्पसंख्यक र दक्षिण एसियाली महिलाका मुद्दालाई नीतिगत तहमा उठाउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाली समुदायबाट आएको अनुभवले अमेरिकी नीतिमा विविधता र समावेशिताको आवाज थपिने विश्वास गरिएको छ।
