सुनसरी,३० भदौ । नेपाली राजनीतिमा पुस्तान्तरणको बहस नयाँ होइन। तर प्रश्न अझै उही छ—युवालाई नेतृत्वमा ल्याउने कुरा भाषणमै सीमित किन छ?
दलका अधिवेशनमा युवा सहभागिताका नारा घन्किन्छन्, चुनावमा युवा परिचालन हुन्छन्, तर निर्णय गर्ने ठाउँमा पुग्दा फेरि पुरानै अनुहार दोहोरिन्छन्। यही प्रवृत्तिले नेपाली राजनीतिमा पुस्तान्तरण कमजोर बन्दै गएको देखिन्छ। पुस्तान्तरण केवल उमेर समूह बदल्ने विषय होइनस यो नेतृत्वको सोच, कार्यशैली, प्राथमिकता र जवाफदेहितामा परिवर्तन ल्याउने प्रक्रिया हो। त्यसैले दलहरूले युवालाई प्रतीकात्मक सहभागितामा सीमित नराखी संगठन, नीति निर्माण र निर्णय प्रक्रियामा वास्तविक जिम्मेवारी दिनुपर्छ।
यही सन्दर्भमा सुनसरी क्षेत्र नं। २ मा २५ वर्षीय युवा नेता सुमन रेग्मीले सचिव पदमा उम्मेदवारी घोषणा गर्दै ‘अब युवा दर्शक होइन, निर्णयकर्ता बन्नुपर्छ’ भन्ने सन्देश दिएका छन्। उनको उम्मेदवारीले पुस्तान्तरणको बहसलाई नाराबाट व्यवहारिक राजनीतिक प्रतिस्पर्धातर्फ ल्याएको छ।
रेग्मीको उम्मेदवारीलाई एउटा व्यक्तिको पदको दाबीभन्दा पनि कांग्रेसभित्रको पुस्तान्तरणको बहससँग जोडेर हेर्न सकिन्छ। उनी पुरानो पुस्तालाई विस्थापित गर्नेभन्दा अग्रजको अनुभव र युवाको ऊर्जा, प्रविधि तथा नयाँ सोचलाई नेतृत्वमा जोड्नुपर्ने पक्षमा छन्। यही दृष्टिकोणले पुस्तान्तरणलाई पुस्ताबीचको टकराव होइन, अनुभव र नवीनताको सहकार्यका रूपमा बुझ्न मद्दत गर्छ।
तर देशभरकै राजनीतिक दलको कमजोरी यहीँ देखिन्छ—युवालाई जिम्मेवारी दिन डराउने, अनि युवाको सहभागिता कमजोर भयो भनेर गुनासो गर्ने। दलहरूले युवालाई चुनावी अभियानमा परिचालन गर्ने तर नीति र निर्णय प्रक्रियाबाट टाढा राख्ने प्रवृत्ति अन्त्य नगरेसम्म पुस्तान्तरण सम्भव हुँदैन। सुमन रेग्मीको उम्मेदवारीले त्यसैले दलहरूलाई आफ्नो प्रतिबद्धता व्यवहारमा प्रमाणित गर्न चुनौती दिएको छ।
राजनीति बदल्ने हो भने युवालाई मञ्चमा बोलाउने मात्र होइन, निर्णय गर्ने टेबलमा बसाउनुपर्छ। युवा पनि उमेरकै आधारमा नेतृत्व मागेर पुग्दैनस संगठन निर्माण, नीति बुझाइ, जनसम्बन्ध, जवाफदेहिता र निरन्तर कामबाट आफ्नो क्षमता प्रमाणित गर्नुपर्छ। यसरी दलको जिम्मेवारी र युवाको तयारी एकअर्काका पूरक बन्न सक्छन्—दलले अवसर र जिम्मेवारी दिनुपर्छ, युवाले त्यसलाई परिणाममुखी नेतृत्वमा रूपान्तरण गर्नुपर्छ।
सुनसरीमा रेग्मीको उम्मेदवारीले एउटा प्रश्न उठाएको छ—अब पनि पुस्तान्तरणलाई नारामै सीमित गर्ने कि नेतृत्वमै लागू गर्नेरु यो प्रश्न कांग्रेसको मात्र होइन, सबै राजनीतिक दलको हो। किनकि पुस्तान्तरण सफल हुन व्यक्तिगत उम्मेदवारीसँगै दलभित्रको संरचना, नेतृत्व चयनको संस्कृति र जिम्मेवारी बाँडफाँटमा पनि परिवर्तन आवश्यक हुन्छ।
किनकि नेपाली राजनीतिलाई नयाँ अनुहार मात्र होइन, नयाँ सोच, नयाँ कार्यशैली र नयाँ जवाफदेहिता चाहिएको छ। सुमन रेग्मीको उम्मेदवारीले यही आवश्यकतालाई प्रतिनिधित्व गर्छस अब त्यसलाई सार्थक बनाउने जिम्मेवारी रेग्मी स्वयं, उनको दल र समग्र राजनीति नेतृत्वको हो ।
