दमक, ३ असोज । नेपालीको मुख्य चार्ड बडा दशैको चहल–पहल सुरु हुने समय हो यो । किनकी अव नौराथाको पूर्वसन्ध्यामा दशैमा आवश्यक पर्ने खाद्यन्न तथा अन्य सामाग्रीको जोहो गर्ने समय भइसकेको छ । तर अहिले दमक सहित देशभरकै बजारमा मानीसको चहल पहल उल्लेख्य छैन । गत भदौ २३ – २४ गते भएको जेन जी आन्दोलनमा ७३ जनाको ज्यान गयो भने विभिन्न सार्वजनिक सम्पत्तीका साथै निजी सम्पत्तीहरुमा पनि आगजानी र लुटपाट भयो । त्यही आक्रमणमा परेर दमकमा रहेको ईलाका प्रहरी कार्यलय, दमक नगरपालिकाको कार्यालयमा पनि आगजनी गरियो । सुरक्षाको निकाय र अभिभावकको रुपमा रहेको दमक नगरपालिका निष्कृय छ । जसको अभाव दमकका व्यापारीहरुले गरीरहेका छन ।
सुरक्षा निकाय छैन । कहि केहि घटना भयो भने उजुरी गरौ भन्ने ठाउँ छैन । सरकारसग सहयोग मागौ आँगनको सरकार दमक नगरपालिका पूर्ण रुपमा सञ्चालनमा छैन । जेलमा रहेका अपराधी र प्रहरी चौकीका थुनुवाहरु अहिले गाउँ घरमा लुकिछिपी बसेका छन । अपराधीक मानसीकता भएकाहरु सलब्लाई रहेका छन । यसले गर्दा गाउँ घर अनी पसलमै पनि कतिबेला चोरी हुने हो वा अपराधीक मानसीकता राख्नेहरुको जत्था आएर प्रहार गर्ने पो हो कि भन्ने कायम रहेको छ ।
दमक बजरमा रेडिमेड कपडाको पसल गरिरहनु भएका अरुण शाह हरेक वर्ष यतिबेला सम्म कपडा पसलहरुमा नयाँ नयाँ कपडाहरु स्टक भईसक्थे । यति बेलासम्म दशैँको लुगा किन्न आउने उपभोक्ताहरुको भिड हुने गर्थ्यो तर, यो वर्ष भने आन्दोलनका कारण धेरै दिनसम्म पसल बन्द गर्नुपरेको कारण नोक्सानी बिहोरेको बताउनु हुन्छ ।
दुई दिनको घटना र त्यसपछि सिर्जित परिस्थिती हेर्दा लामै समय बन्द हुने जस्तो देखिएको थियो । तर केहि दिनमै खुलेकोमा केहि आशा पलाएको उहाँले बताउनु भयो ।
कुनै समयमा दशैँ आउने बेलामा कपडाका साथसाथै गरगहानाको पनि अत्याधीक बिक्री हुने गर्थ्यो । तर, यो वर्ष भने दमकमा रहेका सुनचाँदी पसलहरु सुनसान देखिन्छन् । पसलहरु पनि खाली खाली देखिन्छन् । अरुबेला फिजाएर सजाएर राखिने गरेका गरगहना अहिले भने देखिने गरि राखिएको छैन । को कस्तो नियत राखेर कतिबेला आउँछ पत्तोनै हुँदैन । एउटा टिम आयो र लुटपाट गरेर गयो भने उजुरी गर्ने ठाउँ समेत नभएकोले मनमा डर र त्रासका बिच दोकान खोल्नुपरेको दमक ६ स्थित श्री रत्न ज्वेलर्सका सञ्चालक उमेश गज्मेर बताउनु हुन्छ ।
यो आन्दोलनका कारण लुगा र सुनचाँदी व्यवसायलाई मात्र हैन होटल व्यवसायलाई पनि निकै असर पारेको देखिन्छ । बिहान देखी बेलुकासम्मै कहिल्यै खाली नहुने दमक ६ को टुबेल ओ क्लक बिर्यानी हाउस अहिले भने सुनसान देखिन्छ । लगातार ४–५ दिन पसल बन्द गर्नु परेकोले आफूहरुले किनेर राखेको खाद्यान्न सामानहरु सबै बिर्गेर नाश भएको र अहिलेसम्म पनि पहिलाको जस्तो ग्राहकहरु नआएको बताउनुहुन्छ यहाँ काम गर्नुहुने कर्मचारी अनिता राजवंशी ।
अहिले भर्खरै भएको आन्दोलनमा विभिन्न निजी सम्पत्ती र व्यवसायहरुमा पनि क्षती पुर्याईएको कारण अब व्यवसाय गर्न चाहानेहरुलाई व्यवसाय गर्ने की नगर्ने भनेर सोच्न बाध्य बनाएको छ । व्यवसाय गरिरहेका हरुलाई पनि व्यवसाय गरिरहँदा असुरक्षित महसुस भएको छ । उद्योग वाणिज्य संघले व्यवसायीहरुको सुरक्षाका लागी पहल गरिरहेको बताउँदै दमक उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष गोपाल गुरागाईँ भन्नु हुन्छ ‘सुरक्षाका सबै संयन्त्रसग परामर्ष भइरहेको छ । दमकमा प्रहरी फर्काउने पहल र प्रहरी कार्यालय पूःन निर्माणको गराउने काम समेत भइरहेकोले अव केहि दिनमै दमकमा प्रहरी आउने छन । ढुक्क भएर व्यापार गर्दै गरौ ।
दमक ८ स्थित अर्गानीक तरकारी बजारको भवनमा अस्थाई रुपमा प्रहरी कार्यालय रहने र त्यसकालागी आवश्यक व्यवस्थापन हुँदै गरेको जनाइएको छ ।
