दमक, १६ असोज । आज नेपालीहरूको महान चाड बडादशैंको मुख्य दिन, विजया दशमी। यो दिन केवल उत्सव मात्र नभई नेपाली संस्कृति, धर्म र जीवनशैलीसँग गहिरो रूपमा गाँसिएको दिन हो। टिका र जमरा लगाएर मान्यजनबाट आशीर्वाद ग्रहण गर्ने परम्परा कोजाग्रत पूर्णिमासम्म निरन्तर चल्ने गर्छ।
रेडियो किङ एफएमको कार्यक्रम सत्य संवाद मा धर्माचार्य पं. घनश्याम ढकालले दशैंलाई नेपालको परापूर्व कालदेखि मनाइँदै आएको पर्व भन्दै यसको धार्मिक, सामाजिक र वैज्ञानिक पुष्टि हुने स्पष्ट पार्नुभयो।
उहाँका अनुसार शास्त्रमा उल्लेख भएअनुसार राम–रावण युद्धपश्चात विजयी प्रतीकस्वरूप दशैं मनाउन सुरु गरिएको भए पनि, ऋषिमुनिहरूले यसअघि नै यो पर्वलाई विशेष अर्थसहित मनाउँदै आएको कुरा पूराणहरूमा समेत पाइन्छ।
मानव सभ्यताको विकासक्रमसँगै दशैंले अझ गहिरो धार्मिक र सांस्कृतिक महत्व पाएको उहाँको भनाइ थियो। ढकालले जमरा बारेमा विशेष चर्चा गर्दै भन्नुभयो, “जौ धर्तीको पहिलो अन्न हो, मानव जीवन रहुञ्जेल यसको अस्तित्व रहनेछ। त्यसैले जमराले अन्न र मानवबीचको सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाइराख्छ।”
उहाँले जमराको वैज्ञानिक पक्ष पनि जोड दिनुभयो। शिरमा जमरा राख्दा शरीरमा सकारात्मक ऊर्जा बढ्ने विश्वास रहिआएको छ। साथै, जमरा पिसेर रस सेवन गर्दा क्यान्सरजस्ता घातक रोगबाट बच्न सकिने तथ्यलाई समेत उहाँले प्रस्तुत गर्नुभयो।
यसरी धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक परम्परा र वैज्ञानिक दृष्टिकोणले जोडिएको जमरा दशैंमा मात्र नभई मानव जीवनमा अर्थपूर्ण अस्तित्व बोकेको पुष्टि भएको धर्माचार्य ढकालले बताउनुभयो।
