राजमार्ग र नागरिक सुविधा एकअर्कासँग अन्तरसम्बन्धित छन् । यसमा पनि अब केही दिनमा एशियन हाइवे थुप्रै पालिकालाई जोड्दै र कैयौँ घरखेत छुँदै आफ्नै अगाडि बन्दैछ । यसबाट राजनीतिक मुद्दाको सम्बोधन र व्यवस्थापन, सामाजिक-आर्थिक प्रगति र व्यक्तिगत जीवनमा के फाइदा लिन सकिन्छ ? के लाभ लिन सकिन्छ ? पालिकालगायत सम्बद्ध क्षेत्रमा कार्यरत संघसंगठन र जिम्मेवार तपाई हामी प्रत्येकले सोचेको हुनुपर्छ ।
मानिसको शारीरिक र मानसिक विकाससँग भौतिक निर्माण र पूर्वाधार विकास प्रत्यक्ष र परोक्ष दुबै हिसावले सहयोगी बन्नुपर्छ । मूलतः मानव संशाधन निर्माणको प्रश्नअन्तर्गत सुरक्षाको प्रत्याभूति, आस्थागत अभिव्यक्ति, आवश्यकताअनुसारको मनोरञ्जन, शुद्ध हावापानी, धूलोरहित वातावरण, स्वच्छ र स्वस्थ खाद्यवस्तुको उपलब्धता, जैविक विविधता, परिस्कृत र सभ्याचरणले आकर्षित वातावरणीय शिक्षा प्रारम्भिक आवश्यकता हो ।
१) यसको संरक्षण र व्यवस्थापनका लागि सहयोगी हुने राष्ट्रिय राजमार्ग हिजो थियो । आजसम्म त्यही छ । अब यो एशियन स्तरको हाइवे बन्दैछ । समय र मानव सामथ्र्य बचतका दृष्टिकोणले यातायात कतिको सहज हुन्छ ? यातायातका साधनहरू कसरी उपलब्ध हुन्छन् ? दैनिक यात्रा, स्थानीय कामकाज र व्यापार व्यवसायलाई कसरी सजिलो बनाउछ ? चुरो कुरा यो हो जस्तो लाग्छ ।
२) सजिलो यातायात पहुँचको यो दृष्टिकोणबाहेक व्यापार, व्यवसाय र उद्यम सञ्चालनमा यसका फाइदाहरू के-कस्ता रहन्छन् ? चल्दै आएका रेस्टुरेन्ट, होटल, पेट्रोल पम्पबाहेक व्यापार व्यवसायका अरु नयाँ नयाँ सम्भावनाहरू के-के हुन सक्छन् ? जलाशय, घनावन, वन्यजन्तु, वनपैदावर वस्तुको अत्याधिक उपलब्धता भएको हाम्रो क्षेत्रमा थप बढी मात्रामा हामी के के गर्न सक्छौँ ?
३) हाइवे बिस्तार हुँदा भौतिक पूर्वाधार विकास आकर्षक होला । योसँगै छेउछाउका जग्गा जमिनको दाम ह्वात्तै बढ्ला । दाम बढेअनुसार यहाँको सद्भाव र सहिष्णुमिश्रित सामाजिक र सांस्कृतिक गतिविधि आदानप्रदानको केन्द्रका रूपमा हाम्रो शहरबजारलाई कसरी वृद्धि-विकास गर्न सकिन्छ ? शैक्षिक हवको रूपमा हाम्रो शहरबजारलाई कसरी उभ्याउन सकिन्छ ?
४) प्रत्येक हाइवे यात्रा गर्ने यात्रु स्थानीय पर्यटक हो । तिनलाई कसरी आकर्षित गर्न सकिएला ? पर्यटकीय व्यापारसँग स्थानीय भेटघाट बढाउन मनमोहक सेवा-सुविधाको क्षेत्र के होला ? पर्यटन प्रवर्धनको हाम्रो आफ्नो मुद्दालाई यहाँको आयआर्जनसँग कसरी जोड्न सकिएला ?
५) पालिकाको आफ्नो उत्पादन, आयात र निर्यातको वस्तुपरक अवस्था अध्ययनको सापेक्षमा अस्पतालको सेवा, बजारको सेवाका लागि बजार बिस्तारको योजना, सार्वजनिक महत्वका क्षेत्रमा नागरिकको पहुँच वृद्धि-विकास, यसमार्फत रोजगारीको सिर्जना र आर्थिक समृद्धिमा योगदान पुग्ने गतिविधि के होलान् …!?!
जस्ता विषयोपर स्थानीय सरकार, उपलब्ध सरकारी संयन्त्र, उद्योग वाणिज्य संघ, व्यापार व्यवसायिक संघ, उपभोक्ता समूहहरूको ध्यान पुग्न जरुरी छ । परस्पर सहकार्य आरम्भ गरौँ । धन्यवाद ।
पथरी शनिश्चरे, मोरङ
(लेखक बास्कोटा, राजनीति र सामाजिक गतिविधिमा क्रियाशील हुनुहुन्छ )
