दमक, फागुन २७
सरकारले यो वर्ष गत वर्षको तुलनामा क्विन्टलमा करिब एक सय रुपैयाँ बढी चैते धानको मूल्य निर्धारण गरेको छ ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ का लागि १८ प्रतिशतसम्म चिस्यान भएको चैते धानको प्रतिक्विन्टल २ हजार ८ सय रुपैयाँ ६९ पैसा न्यूनतम समर्थन मूल्य निर्धारण गरिएको हो । गत आर्थिक वर्ष ०८०/८१ का लागि १८ प्रतिशतसम्म चिस्यान भएको चैते धानको समर्थन मूल्य प्रतिक्विन्टल २ हजार ७ सय ७ रुपैयाँ २८ पैसा निर्धारण गरिएको थियो । अर्थात् गत वर्षको तुलनामा प्रतिप्रतिक्विन्टल ९३.४१ रुपैयाँ वृद्धि भएको छ ।
१८ प्रतिशतभन्दा बढी चिस्यान भएको चैते धानको हकमा १ प्रतिशत चिस्यानका लागि प्रतिक्विन्टल १२ सय ग्रामका दरले हुन आउने तौल घटाई कायम हुन आउने तौलका आधारमा मूल्य कायम गरिन्छ ।
न्यूनतम मूल्यका लागि कृषकको उत्पादन लागत, प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना, प्रदेश र पालिकाको तथ्यांक, मिलसम्म लैजाने ढुवानी र केही प्रतिशत मुनाफासहित राखेर मूल्य तोकिने गरेको हुन्छ ।
मुलुकभर चैते धान रोपाइँको चटारो केही दिनमा सुरु हुँदैछ । न्यूनतम समर्थन मूल्य बाली लगाउनुअघि नै निर्धारण गरिनुपर्छ ।
चैते धान उठाउने बेलामा वर्षा हुने भएकाले धान जोगाएर राख्न समस्या पर्छ । यसर्थ चैते धानको खरिदमा सरकारले सघाउनु पर्ने किसानहरुको अवाज छ ।
२ लाख हेक्टरमा चैते धान
नेपालमा २ लाख हेक्टर हराहारीमा चैतै धान खेती गरिन्छ । यहाँबाट करिब ५ लाख मेट्रिक टन उत्पादन हुने गरेको छ । चालु आर्थिक वर्ष ०८१/८२ मा १ लाख ९ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा खेती हुँदा ५ लाख ४४ हजार मेट धान उत्पादन भएको छ ।
गत अवमा १ लाख ४ हजार क्षेत्रफलमा खेती हुँदा ५ लाख २० हजार मेट धान उत्पादन भएको कृषि मन्त्रालयले जनाएको छ । यस्तै अघिल्लो अवमा १ लाख ८ हजार हेक्टरमा चैते धान रोपाइँ गरी ५ लाख ४४ हजार मेट्रिक टन उत्पादन भएको उल्लेख छ । कृषि मन्त्रालयले उल्लेख गरेको छ ।
