दमक,३ भदौ । नेपाली हिन्दु महिलाहरूको ऐतिहासिक चाड तीज पछिल्ला केही वर्षयता भड्किलो बन्दै गएको छ । तीजको दरखाने नाममा महिनौँदिन अघिदेखि विभिन्न होटलदेखि पार्टी प्यालेसमा ठूलो ठूलो पार्टीहरूको आयोजना गरेर हजारौँ लाखौँ रूपैयाँँ खर्च गर्ने चलन नै बसेको देखिन्छ । ठूलो होटलमा धेरै पैसा खर्च गरेर पार्टी गरेर देखावटी रूपमा नाचगान गरेर समाजमा म त ठूलोे हुँ भन्ने सन्देश दिएर मनाइने तीजले समाजलाई नकारात्मकतातिर धकेलिरहेको छ ।
हरेक वर्ष भाद्र शुक्ल द्वितीयादेखि पञ्चमीसम्म मनाइने हिन्दु नारीहरूको अत्यन्त महत्वपूर्ण र पवित्र एवं धार्मिक पर्व हो, हरितालिका तीज। किंवदन्ती अनुसार भगवान शिवलाई पतिको रूपमा प्राप्त गर्न हिमालयकी छोरी पार्वतीले कठोर तपस्या गरी बरदान पाएको दिन हो, हरितालिका तीज। विवाहित महिलाले आफ्नो पतिको सुस्वास्थ्य र दीर्घायुको कामनासहित व्रत बस्ने र अविवाहित महिलाले सुयोग्य पति प्राप्त होस् भन्ने कामनासहित व्रत बसी पूजाआजा गरी मनाइने पर्बका रुपमा लिने गरिन्छ । तर आजभोलि यतिमै मात्र सीमित रहेन, हरितालिका तीज। माइतीको आँगनमा बाबुआमा, दाजुभाइ र दिदीबहिनी जम्मा भएर मनाइने हरितालिका तीज अहिले होटल र पार्टी प्यालेसमा पुगेको छ। व्रत र पूजाआजा गरी भाद्र शुक्ल द्वितीयदेखि पञ्चमीसम्म मनाइने हरितालिका तीज आजभोलि दरका नाममा महिनैभरी मनाउन थालिएको छ।
व्रत र पूजाको स्थान भोजभतेरले लिएको छ। शृंगारको नाममा गरगहना र वस्त्रको प्रदर्शन, गीतको नाममा उच्छृङ्खलता र नाचको नाममा अंग प्रदर्शन एवं अश्लीलताको प्रदर्शन बढिरहेको छ। केही वर्षदेखि संस्थागत रूपमा तीज कार्यक्रमको आयोजना गर्ने प्रचलन पनि बढिरहेको छ। पछिल्लो समयमा त लगभग प्रतिस्पर्धा जसरी कार्यक्रमहरूको आयोजना भैरहेको देखिन्छ। महिलासँग सम्बन्धित संघसंस्था मात्र होइन, राजनीतिक पार्टी, सरकारीरगैरसरकारी संघसंस्था, उद्योगी, व्यापारी, कर्मचारी, वकिल, पत्रकारहरूका संघसंगठन, क्लब, समूह आदि सबैले तीजको कार्यक्रम आयोजना र भोजभतेर एवं नाचगान गर्ने गरेको देखिन्छ। तर कतिपयले यसलाई सकरात्म रुपमा लिएका छन् । दमक ४ की शारदा भट्टराई,पछिल्लो समय सामाजिक संघसस्थाहरुले महिलाहरुलाई पनि उत्कृष्ट स्थान दिनुपछृ भन्ने भावना र सहभागि गराउनुपर्छ भनेर तीज मनाउन थालेको र यसले बृहत रुप लिएको बताउनुहुन्छ । तर यसले बिकृतिका रुपमा बढाउन नहुने उहाको तर्क छ ।
यस्तैमा दमककी अग्रज सामाजिक व्यक्तित्व सुमित्रा प्रसाईका अनुसार पहिले तीज श्रद्धा, पूजाआजा र पारिवारिक एकताको पर्वका रूपमा मनाइन्थ्यो। तर अहिले तीजमा छाडो पहिरन र उत्ताउला नाचगानलाई महत्व दिइन थालिएको छ। जति भड्किलो प्रस्तुति, उति भव्य तीज मानिने प्रवृत्ति बढ्दै गएको उहाँको गुनासो छ।
यता अनेमम संघ केन्द्रिय सदस्य शुभेक्षा अधिकारी तीजलाई रमाईलो र स्वतन्त रुपमा मनाईरहदा मौलिकता र सस्कृतिलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने धारणा राख्नुहुन्छ । अत्यधिक देखावटी पनले तीजलाई पर्बका रुपमा नभई भड्किलो प्रर्दशनमा सिमित पार्ने उहाको तर्क छ ।
चाडवाड मनाउने नाममा, संस्कार र संस्कृति जोगाउने नाममा समाजमा कुसंस्कार, विकृति र छाडापनलाई वृद्धि गर्नुहुँदैन् । विकृतिका रूपमा मौलाउँदै फजुल खर्चिलो, भड्किलो तथा छाडापना बढ्दै गएको तीज पर्वलाई लगाम लगाउन जरुरी छ ।
