दमक,८ मंसिर ।मंसिर शुक्ल पंचमी तिथिलाई विवाहपंचमी भनिन्छ । यो तिथिका दिन नै त्रेतायुगमा भगवान श्रीराम र माता सीताको विवाह भएको थियो । यसै समयदेखि सनातन हिन्दु सभ्यताका अनुयायीहरुले विवाहपञ्चमी महोत्सव धुमधामका साथ मनाउने चलन रहेको छ । हिन्दु सभ्यतामा विवाह एक आदर्शजीवनको संस्कार हो । गृहस्थधर्मको आदर्श लगायतका अनेक आध्यात्मिक सामाजिक लाभ हिन्दु विवाह संस्थाको अन्तर्निहित पक्ष हो ।
विश्वमा सभ्यता र संस्कृतिको उदयसंगै जब मानवले सामाजिक जीवनको सूत्रपात गर्यो त्यसवेला देखि विवाह प्रणाली प्रारम्भ भयो । जुन राष्ट्रमा यो प्रणाली जति सुसंस्कृत रुपले मनाईयो त्यो देश त्यति नै विकशित भो । विवाह परम्परा नहुनु हो भने मानव पशु भन्दा नीच हुने थियो ।न उसकी पत्नी न आमा न दिदी बहिनी । केवल मानव भोग विलासमा लिप्त भएर सर्वत्र बलात्कार र ब्यभिचारमा लिप्त रहने थियो । न सभ्यता न संस्कृति न परिवार न शिक्षा । विज्ञान शून्य मानव । विवाह संस्थाले सन्तानमात्र हैन अनेक प्रकारका पेशा र रोजगार जन्माउछ । विवाह सुब्यवस्थित सामाजिक जीवनको अंगमात्र हैन ईश्वरको सृष्टिविन्यासको निरन्तरता हो । देव पितृ ऋणमोचनको पवित्र कार्य हो विश्व बन्धुत्वको अभ्यास र त्यागपूर्ण जीवन औ मुक्तिको माध्यम हो ।
