काठमान्डौं, १७ साउन । कुनै समय थियो, पत्रकारिता केवल एउटा पेशा होइन, समाज परिवर्तनको अभियान थियो। पत्रकारलाई राज्यको चौथो अङ्ग भनेर सम्मान गरिन्थ्यो।
सत्य बोल्ने, अन्यायविरुद्ध आवाज उठाउने र समाजलाई सही बाटो देखाउने जिम्मेवारी बोकेको पत्रकारिताप्रति छुट्टै सम्मान र विश्वास थियो।
तर आज प्रश्न उठ्न थालेको छ – के त्यो सम्मान अझै बाँकी छ?
समय बदलिएको छ। पत्रकारितामा आउने नयाँ पुस्ताका अगाडि चुनौतीको पहाड खडा भएको छ। एउटा युवा आफ्नो रुचि, सपना र समाजप्रतिको जिम्मेवारी बोकेर पत्रकारिता क्षेत्रमा आउँछ, तर उसले पहिलो पाइला टेक्ने ठाउँमै प्रश्न पाउँछ – “के यही पेशा रोज्नु ठीक थियो?”
किनकि कतिपय ठाउँमा न सिक्ने वातावरण छ, न त नयाँ पुस्तालाई हौसला दिने संस्कार। फिल्डमा जाँदा, सूचना लिन खोज्दा वा आफ्नो परिचय दिँदा समेत पत्रकारलाई हेर्ने दृष्टिकोण कमजोर बन्दै गएको गुनासो सुनिन्छ।आखिर किन समाजका लागि आवाज उठाउने पेशा नै समाजबाट सम्मान पाउन संघर्ष गरिरहेको छ?
पत्रकारिता केवल क्यामेरा बोकेर हिँड्नु वा समाचार लेख्नु मात्र होइन। यो अध्ययन, अनुसन्धान, कानुनको ज्ञान, नैतिकता र जिम्मेवारीको पेशा हो। तर आज पत्रकारिता सिक्ने संरचना कमजोर बन्दै गएको छ। नयाँ पुस्तालाई सही मार्गदर्शन गर्ने, प्रशिक्षण दिने र व्यवहारिक ज्ञान दिने वातावरणको अभाव देखिन्छ।
यदि एउटा युवा पत्रकारिता सिक्न चाहन्छ भने उसले कहाँ सिक्ने? कसले सिकाउने? पत्रकारिताको मूल्य, मर्यादा र जिम्मेवारी कसले बुझाउने?
सरकार, सञ्चार संस्था, पत्रकार महासंघ, अग्रज पत्रकार र समाज सबैले अब गम्भीर भएर सोच्नुपर्ने बेला आएको छ। हप्तामा एकपटक भए पनि पत्रकारिता प्रशिक्षण, कानुनी ज्ञान, आचारसंहिता र फिल्ड अनुभवबारे छलफल गर्ने वातावरण बनाउन आवश्यक छ।
किनकि पत्रकारिता कमजोर भयो भने केवल एउटा पेशा कमजोर हुँदैन, समाजको आवाज कमजोर हुन्छ। सत्य बोल्ने माध्यम कमजोर हुन्छ। जनताको प्रश्न उठाउने शक्ति कमजोर हुन्छ।
आजको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यही हो—
के हामी नयाँ पुस्तालाई पत्रकार बन्ने वातावरण दिइरहेका छौँ, कि उनीहरूलाई यो क्षेत्रबाट टाढा धकेलिरहेका छौँ?
यदि समयमै पत्रकारिताको सम्मान, सुरक्षा र सिक्ने वातावरण निर्माण गरिएन भने भोलिका दिनमा पत्रकारिता गर्ने मान्छे होइन, पत्रकारिता भन्ने शब्द मात्र बाँकी रहने खतरा छ।
अब सरकारदेखि समाजसम्म सबैले सोच्नुपर्ने बेला आएको छ—
पत्रकारिता बचाउनु भनेको केवल पत्रकार बचाउनु होइन, लोकतन्त्रको आवाज बचाउनु हो।
