किसानको सकृय सहभागीता,

बाहुनडाँगीमा हात्तीलाई खुवाएर बचेको मात्रै खाने अभियान कस्तो हो ? भिडियोमा हेरौ

बनाइएको छ हात्तीमैत्री किसान समुह

बाहुनडाँगी , २१ मंसीर | हात्तीले खाएर उब्रेको मात्रै मान्छेले खाने । अनी यसैबाट जिविको पार्जन गर्ने मात्रै नभएर व्यवसायीक कृषक बन्ने सपना देखेका छन् झापा मेचिनगर नगरपालिका वार्ड ४ बाहुनडाँगीका किसानहरुले । सुन्दा अनौठो लाग्न सक्छ । खेतबारीमा लगाएको बाली हात्तीले खाने र बचेको बाट के खाने कती खाने ? अनौठो लागेपनि यो बास्तविकता हो । यस क्षेत्रका नागरिक हात्तीलाई सास्ती हैन साथी मैत्री व्यवहार गर्न थालेका छन् । त्यसैले हात्तीलाई नबचाएसम्म आफुहरु सुरक्षीत नहुने पनि यस क्षेत्रका नागरिकले बिस्वास गरेका छन् । त्यसैैले उनीहरुले अहिले यस्तो बाली लगाउन थालेका छन कि हात्ती प्रवेश गर्ने ठाउँमै हात्तीले खाने बाली लगाइदिने । स्थानीय किसान देवि प्रसाद आचार्य भन्नु हुन्छ हामीले हात्तीलाई चीन्न सकेनौ ।

 

मान्छेले एउटा बाँदर पालेर त्यहि बाँदर देखाएर जिविको पार्जन गरेको छ भने हामीसग त हात्ती छन् । तीनै हात्तीको संरक्षण गरेर पर्यटनसग जोडेर हामी आय आर्जन गर्न किन नसक्ने ? उहाँका अनुसार हात्तीलाई के मन पर्छ ? त्यस अनुसारका बाली र फलफूल समेत लगाउन नर्सरीनै निर्माण गरिएको छ । राष्ट्रिपति चुरे संरक्षण कार्यक्रम अन्तर्गत यहाँ हात्तीमैत्री नर्सरी निर्माण गरीएको र त्यहि अनुसारका विरुवा र बाली लगाउने काम गरिरहिएको छ ।

 

उसो त यहाँ किसानलाई व्यवसायीक बनाउन अन्य प्रयास पनि गरिएका छन् । खासगरी हात्तीले मानव बालीमा पसेर हैरानी लगाएपछि अव हात्ती आउने करीडोरमै हात्तीले खाने बाली लगाइदिने र त्यहाँ देखी बाँकी रहेको जमिनमा यहाँका किसानलाई व्यवसायीक खेती गर्न प्रोत्साहन गर्ने काम पनि चलीरहेको छ । सो अनुसार किसानहरु अहिले आफ्‌नो जमिनमा मात्रै नभएर अन्यको अधिया लिएर भएपनि व्यवसायीक खेती गर्न उत्साहीत भइरहेका छन् ।

 

यहाँको उत्पादनलाई बिषादी रहित कसरी बनाउने भन्ने अभियान पनि चलीरहेको छ । जसकालागी समेत राज्यले लगानी गरीरहेको छ । राज्यबाट भएको लगानीबाट किसानहरु प्राङ्गारीक उत्पादन गर्न प्रोत्साहीत भइरहेका छन । यही ठाउँका कमल नेपाल घरमै पालेका पशुबाट उत्पादीत मलमात्रै प्रयोग गरेर बालीमा लगाउनु हुन्छ । उत्पादन राम्रो भएको छ । बजारले ठाउँ पाएको छ । उपभोक्ता घर घरमै आएर समेत खरिद गर्दा यो प्राङ्गारीक खेतीमा थप जागर चल्न थालेको अनुभव नेपालले सुनाउनु भयो ।

हात्तीलाई सास्ती हैन साथी बनाउँ । हाँत्ती देखाएर र हाँत्तीबाटै बाहुनडाँगीको पहिचान बनाउँ । साथै हात्तीलाई आम्दानीको प्रमुख श्रोत बनाउन भन्ने सोच यहाँको सरकारले राखेको छ । मेचि नगर नगरपालिका वार्ड ४ का वार्ड अध्यक्ष अर्जुन कार्की भन्नु हुन्छ बाहुनडाँगी नेपालभरनै हाँत्ती प्रभावति क्षेत्र भनेर परिचीत छ । तर त्यही हात्तीलाई पर्यटनसग जोडेर किन काम नगर्ने ? यहाँका किसानलाई हात्तीसग मानवमैत्री व्यवहार गर्दा हुने फाईदाका बारेमा किन सचेतना नजगाउने? भन्ने सोचका साथ हात्तीमैत्री किसान समुह बनाइएको वार्ड अध्यक्ष कार्कीले बताउनु भयो । यो समुहलाई आवश्यक पर्ने सबै श्रोत साधानको व्यवस्थापन वार्ड र नगरपालिका साथै अन्य दातृ निकाय मार्फत पनि सहयोग गरिदै आइएको छ । किसानहरलाई उत्पादनमा सहज होस भनेर यस खाले कार्यक्रमलाई बढि प्राथमीकता दिइएको उहाँले बतउनु भयो ।

 

बाहुनडाँगी अर्थात झापाको पूर्वि सिमावर्ती क्षेत्र । मेचि नगर नगरपालिकाको वार्ड ४ मा पर्ने यो क्षेत्र कृषिका लागी निकै उर्भर भूमि हो । तर केहि समय अघी सम्म यस क्षेत्रमा लगाइएका हरेक बाली हात्तीका कारण क्षती बिहोर्न यस क्षेत्रका किसान बाँध्य थीए । तर अहिले हात्ती आउने करीडोरमै हात्तीले खाने बालीनै लगाइदिएपछि अन्य किसान व्यवसायीक रुपमा खेती गर्न थालेका छन् । किसानलाई व्यवसायीक बनाउन आधुनीक कृषि औजारकोको व्यवस्थापन, मल तथा अन्य प्राबिधिक ज्ञानबारेको सचेतनाका कार्यक्रम र बजारलाई थप सुनिश्चिीत गर्ने हो भने यस क्षेत्रले कृषिको क्षेत्रमा कायापलट गर्ने सम्भावना बोकेको छ ।

 

उज्यालोखबरमा प्रकाशित तथा प्रशारित सामग्रीबारे कुनै प्रतिक्रिया, सुझाव या सल्लाह भए ujyaalokhabar112@gmail.com मा पठाउनु होला ।

Share:

ताजा समाचारहरु

सभामुख अर्यालद्वारा भीमफेदी दुर्घटनाका पीडित परिवारसँग भेट

सर्लाही ,३० कार्तीक। प्रतिनिधिसभाका सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्यालले सर्लाहीको चक्रघट्टा गाउँपालिका–४, सुन्दरपुर पुगेर मकवानपुरको भीमफेदीस्थित चिसापानी गढीमा भएको सवारी दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका व्यक्तिका परिवार तथा

बझाङमा अटो दुर्घटना हुँदा तीन जनाको मृत्यु, एक बेपत्ता

बझाङ ,३० कार्तीक। बझाङको बुंगल नगरपालिका–१० टुमेडामा अटो दुर्घटना हुँदा तीन जनाको मृत्यु भएको छ ।सोमबार बिहान करिब १०ः२० बजे टुमेडा गाउँबाट सोहि ठाउँ को

छठको बहानामा मधेसमा शीर्ष नेताको दौडधुप : धार्मिक आस्था कि राजनीतिक रणनीति ?

काठमाडौं ,३० कार्तीक। सत्तारूढ रास्वपाका सभापति रवि लामिछाने यसपटक छठ मनाउन मधेसका विभिन्न धार्मिक स्थल पुग्नु भएको छ । शनिबार नै तराई झर्नु भएको उहाँ

रारा जाँदै गर्दा दुर्घटनामा परेका घाइतेको सेनाद्वारा उद्धार

मुगु ,३० कार्तीक। मुगुको रारा ताल जाने क्रममा हाइलक्स जिप दुर्घटनामा परी घाइते भएका दुई जनालाई नेपाली सेनाको हेलिकोप्टरमार्फत उद्धार गरिएको छ ।आइतबार मुगुको छायानाथ

बिरिङ खोला छठ पूजामा विवाद गर्ने युवक स्कुटरसहित नियन्त्रणमा

झापा, ३० कात्तिक । झापाको कन्काई नगरपालिका ८ स्थित बिरिङ खोलामा आयोजित छठ पूजामा विवाद गर्ने एकजना युवकलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ ।गएराति ११ :

छठ पूजास्थल तोडफोड आरोपमा सुनसरीबाट दुई जना पक्राउ

झापा, ३० कात्तिक । सुनसरीको हरिनगर गाउँपालिका–६ स्थित छठ पूजास्थलमा तोडफोड गरेको आरोपमा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ।जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीका अनुसार पक्राउ पर्नेहरुमा