दमक, १५ पुष । चीसो अत्यन्तै बढेको छ । बिहानै देखी तप तप चुहिने सीतलहर चलीरहेको छ । यसले झापाको दमक सहित तराईका अधिकांश क्षेत्रका नागरीकको दैनीकीमा प्रभाव पारीरहेको छ । यसका कारण विप्पन्न बस्तिमा भने अझ मुस्किल र समस्याको चाङ थुपरीएको छ ।
दमक ५ स्थित एउटा सुकुम्बासीको दृष्य हो यो । यहाँ दैनिक मजदुरी गर्नेहरु बस्छन । तर कतिपय परिवार त त्यही मजदुरी गर्न सक्ने अवस्थाको पनि छैन । उहाँको नाम हो मनमाया राई । उहाँ र उहाँका श्रीमान यस घरमा बस्नु हुन्छ । घर जस्ता र बाँसको भाटाले टालटुल पारेर बनाइएको छ । भाटाहरु मज्जाले टालीएका छैनन । घरभीत्रबाट बाहिर हेर्न कुनै झ्याल चाहिदैन । त्यही भाटाबा प्वाल र भ्वाङबाट हेरे पुरै आकास देखिन्छ । अनी यस्तो घरमा त्यो पनि यो पुुसको ठण्डीमा रात काट्न कति कष्टकर होला कल्पना गर्नुहोस त । अझ न तातो ओछ्याउने डसना छ । न पर्याप्त ओड्ने सिरक वा व्लाक्ंकेट । अनी आङ न्यानो पार्ने कपडा नै । पुराना थोत्रो । च्यातीएका र टालीएका कपडा लगाएर यो दम्पत्तीले यो वर्षको हिउँद कटाउन बाध्य छ । अनी यती मात्रै यो बुढो शरिर । तातो र झोलीलो खाना खानु पर्ने हो ।तर विडण्मन घरमा उमालेर खाने दाल समेत छैन । अनी बाँच्नैकालागी यो बुढो घाँटीबाट जवरजस्ती बुकुल्टो भात खान बाध्य छ । यो घरमा काम गर्न सक्ने कोहि छैनन । सकेको बोहोनी बुतो गर्ने र ल्याएर दुई छाक भएपनि माण पकाएर गर्जो टारीरहेका छन् ।
यती मात्रै नभएर राईकै घर छेउमा छ बिमाया दर्जीको घर । यो घरमा चाहि बालखा नानीहरु छन् । डेढ वर्ष देखी ५ वर्ष सम्मका तीन जना । बिमाया हजुरआमा । अनी बुहारीपनि रोगी । छोरो वेपत्ता भएको महिनौ भयो । अत्तोपत्तो छैन । यो दर्जीको परिवार पनि निकै कस्टकर अवस्थामा गुज्रीरहेको छ । कसैले दिएको । कहिबाट पाएको कपडा लगाएर जाडो कटाइरहेको छ । रातमा न्यानो भएर सुत्नका ओड्न र ओछ्याउने सिरक डसना छैन । चिसो भुईमा पतलो ब्लाङकेट ओडेर रात कटाउन बाध्य छन् । यस्तो अवस्थामा समेत छोरोको अत्तोपत्तो नहुँदा अव कसरी यो चिसो छिचोल्ने भन्ने चीन्तामा बिमाया दर्जीको परिवार रहेको छ ।
दमक भन्ने बित्तिकै सबैको मनपसटलमा ठुला घर र व्यापारीहरु बस्ने शहर बन्ने आउन सक्छ । तर यसरी आफ्नो दैनिकनै टार्न र जाडो छल्न पनि धौ धौ पर्ने परिवार र समुदाय असंख्य छ । तर उनीहरु सँधै नेताको भोट बैंक मात्रै बन्दै आएका छन् । अवस्था ज्यूका त्यू रहेको छ ।
