दमक/
गत कार्तिक महिनाको अन्तिम दिन परेको अविरला वर्र्षातले घर बार बिहिन भएका दमकका बाढि पीडित अझै सम्म स्थापीत हुन सकेका छैनन् । रतुवा खोलाको डिलमा आफ्नो गच्छे अनुसारको घर तथा छाप्रा बनाएर बसेका उनीहरु खोलामा आएको बाढिका कारण बिस्थापीत हुन पर्यो । अहिलेसम्म उनीहरु न त्यहि ठाउँमा पूःनस्थानीत नै हुन सकेका छन् न त उनीको व्यवस्थापन नगरपालिकाले नै गर्न सकेको छ ।
झापाको दमक ७ कि जानुका तुम्वाको घर अहिले पनि रतुवा खोलाको डिलैमा छ । उहाँको घरको पूर्वपट्टिको धुरी र एक पाखो भाग नै रतुवा खोलामा बग्यो । गत कार्तिक ३१ गते परेको अविरल वर्षाका कारण उहाँको घर बगेको हो । अहिले त्यो भत्केको पाखोमा एउटा तन्नाले छोपीएको छ । हिउँदको सिरेटो घरमा रहेको एउटा कोठामामा वरिपरि मडारिन्छ । काठ र सिमेण्ट प्रयोग गरेर उहाँले घर बनाउनु भएको थियो । तर भत्केको घरमा उहाँले त्यहि अनुसार टाल्न सक्नु भएको छैन । किनकी उहाँको परिवार ज्याला मजदुरी गरेर पालिदै आएको छ । पूर्वपट्टि खुल्लै भएकोले जानुका र उहाँको परिवारलाई अहिले रात नपरिदिए हुन्थ्यो भन्ने मात्र हुन्छ । किनकी रातमा जे पनि हुन सक्ने भन्दै निकै असुरक्षीत भएर बस्नु परेको उहाँले सुनाउनु भयो ।
यहि ठाउँकी आश्मा श्रेष्ठको घर जानुकाको जती एउटा कोठा मात्र राखेर मात्र भत्केन । सबै घर रतुवाको बढिले बगाएर लग्यो । बाल बाल आफुँ बाँचेको र घरको केहि सामानलाई जोगाउन सकेपनि घर सहित विभिन्न सामान बग्यो । अहिले उहाँ नजिकैको एउटा घरमा भाडामा बस्नु हुन्छ । भूमिहिन आश्मा रतुवा खोलाको डिलमा चार किल्ला गाडेर आफ्नो बास बस्दै आउनु भएको थियो । तर त्यहाँबाट रतुवा खोलाले बगाइदिएपछि अव कहाँ गएर बस्ने भन्ने चिन्तामा हुनुहुन्छ । कोठाभाडा तिरेर बस्न नसक्ने बताउनुहुने उहाँले परिवार पाल्नै मुस्किल रहेको सुनाउनु भयो ।
‘हामीलाई स्थाई बसोबास गरिदिन माग गर्दछु ।’ तपाई स्थानिय सरकारसँग के माग गर्नुहुन्छ भनेर उज्यालोले सोधेको प्रश्नमा आश्माले बताउनु भयो । बस्नेको व्यवस्था भए बरु जसो तसो ज्याला मजदुरी भएर भएपनि आफुहरु पालिने उहाँले बताउनु भयो ।
यता जनप्रतिनिधीहरु भने बिस्थापीत बनेका बाढी पीडितहरुलाई स्थापीत गराउनु भन्दा पनि राहत कहाँबाट ल्याउन सकिन्छ भन्नेमा मात्र ध्यान केन्द्रित गरेको देखिन्छ । वडा नं ७ का वडाध्यक्ष भिम प्रसाद पौडेलले यहाँका ७ परिवारको घर पूणर् रुपमा बगेको र अन्य ८ परिरवारको आंशीक क्षती भएको र साथै सामान्य क्षती पुग्ने अन्य परिवार पनि रहेको बताउनु भयो । यी १५ परिवारलाई खान अभाव नहोस र यो जाडोमा कठ्याग्रीएर बस्न नपरोस भनेर विभिन्न दाताहरुसँग सहन्वय गरेर राहत सामाग्री उपलब्ध गराउने काम भइरहेको वडाध्यक्ष पौडेललले बताउनु भयो ।
जनप्रतिनिधीको अनुरोधमा गोर्खा वेलफेयर ट्रष्ट नेपालले यहाँका १५ बाढी पीडित परिवारलाई राहत सामाग्री उपलब्ध गराएको छ । १५ परिवारलाई पुग्ने गरिको खान, लगाउन र ओड्न र ओछ्याउन पुग्ने गरिको सामाग्री वितरण गरेको ट्रष्टका पूर्व क्षेत्रीय कार्यालय धरानका प्रमुख कृष्णमान गुरुङले जानकारी दिनुभयो । ‘खाद्यन्नका लागि आवश्यक चामल दाल , नुन , हात धुने साबुन, स्यानेटिइजर, ओड्ने सिरक, ओछ्याउने डस्ना लगायतका सामाग्री दिएका छौ ।’ गुरुङले बताउनु भयो ।
तर यहाँका बाढी पीडितले आफुहरुलाई राहत मात्र होईन आफुहरुको स्थाई बसोबास हुन पर्ने भन्दै माग राख्दै आएका छन् । तर यो मागको सुनुवाई हुन नसकेको भन्दै दुखेसो पोखेका छन् ।
