दमक/
झापाको दमक नगरपालिका वडा नं ९ को उराउ वस्ति । यहाँका अधिकांश बासिन्दा स्थानिय चिया बगानमा काम गर्छन । घरमा काम गर्न सक्ने भएपछि प्रायले रोजगारकालागि बगानलाईनै आफ्नो कर्मथलो बनाउने गरेका छन् ।
सरकारले माद्यमिक तह सम्म निशुल्क शिक्षा भनेको छ । तर यसको सहि कार्यान्वायन यहाँ पनि भएको छैन ।
यहाँका बालबालिका यहाँ रहेका दुईवटा विद्यालयमा पढ्ने गर्छन । एउटा हो महालक्ष्मी आधारभूत विद्यालय । अर्को चाहि पाणीनी माद्यमिक विद्यालय । दुवै सामुदायीक विद्यालय हुन । सरकारले घोषणा गरेको निशुल्क शिक्षा दिने विद्यालय यीनै हुन ।
निशुल्कका नाममा काम चलाउँ शिक्षा मात्रै दिइरहेको सामुदायीक विद्यालयहरुले आरोप खेपिरहेका छन् । किनकी विद्यार्थीलाई अतिरिक्त कक्षा दिएर कमजोर विषयमा अब्बल बनाउन विद्यालयले बजेट नभएर नगरेको भन्छन ।
यता अधिकांश मजदुरी गर्नेका छोराछोरी अतिरिक्त शुल्क तिरेर आफ्ना छोराछोरीलाई पढाउन सकिरहेका छैनन् । यसरी खर्च अभावकै कारण विद्यार्थीहरुले राम्रोसँग सिक्न पाइरहेका छैनन् ।
यो समस्यालाई मद्यनजर गरेर यहाँको वडा सरकार अर्थात वडा नं ९ ले विप्पन्न लक्षित कार्यक्रम मार्फत अतिरिक्त कक्षा पढ्ने प्रबन्ध गरिदिएको छ ।
यसबाट मजदुरी गरेर आफ्ना छोराछारी पढाइरहेका परिवारलाई सहज भएको छ । बालबालिकाहरुपनि निशुल्क अतिरिक्त कक्षा लिन पाउँदा दंङ्ग छन् ।
दिप ज्योती उराउ बस्तिको एक भवनमा यहाँका बालबािलका बिहान साढे ६ बजेनै भेला भइसक्छन् । कक्षा १ देखी ६ सम्मका विद्यार्थीहरुलाई एकै ठाउँमा राखेर पढाइन्छ ।
विद्यालयका हरेक विषय बस्तुहरुलाई यहाँ छुट्टा छुट्टै पढाइन्छ । कक्षा अनुसारको समुह बनाइन्छ । एउटा कुनामा एउटा कक्षाका विद्यार्थीहरुलाई पढ्ने कक्षकार्य दिइन्छ । त्यसपछि अर्कोे कुनाका विद्यार्थीहरुलाई पढाइन्छ । केहि चुनौती छन् । भएका चुनौतीलाई एउटा अवसरको रुपमा लिदै यहि समुदायका केहि सहजकर्ताहरुले पढाउने गरेका छन् ।
यो वडाको मुख्यगरि मजदुरहरु बस्ने गाउँ हो उराउ बस्ति । बिहानै उठेर काममा जाने र साँझमा घर फर्कने यहाँका बासिन्दाको दैनिकी नै हो । जसले गर्दा बालबालिकाले राम्रोसँग पढ्न पाइरहेका छैनन ।
अभिभावकहरुले कमाएर ल्याएको पैसाले पनि घर व्यहार चलाउँदै सकिन्छ ।
राम्रो शिक्षा प्रदान गर्न समस्या झेलीरहेको यो समुदायको समस्या वडा सरकारले महसुुस गर्यो । निजी विद्यालयमा अध्ययन गर्ने बालबालिकाहरुलाई अभिभावकहरुले थप पैसा तिरेर अतिरिक्त कक्षा पनि पढाउने गर्छन ।
तर पैसा तिर्नै नसकेर यहाँका बालबालिकाहरुले पढ्न नपाएको थाह पाएपछि यो समुदायका बालबालिकाको शिक्षामा गुणस्तर ल्याउँन वडाले बजेटको प्रबन्धनै गरिदिएर काम सुरु गरेको वडा नं ९ का वडाध्यक्ष कुबेर भट्टराई बताउनु हुन्छ । ‘शिक्षाको गुणस्तर बृद्धि गर्ने एउटा सानो प्रयास हो । यस्ता कामलाई हामी निरन्तर्ता दिदै अघी बढ्छौ ।’ वडाध्यक्ष भट्टराईले उज्यालो खवरसँगको संवादका क्रममा बताउनु भयो ।
जम्मा ७५ हजार रुपैँया मात्रै बजेट मार्फत वडाले विप्पन्नका बालबालिकाहरुलाई अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गरिरहेको छ ।
यसबाट कक्षा १ देखी ६ सम्मका ४३ जना र कक्षा ७ देखी १० सम्मका ३० जना बालबालिकाहरुले पढ्न पाएका छन् ।
भिडियो रिपोर्ट हेरौ ।
