दमक, फागुन १७
सारसौतो अवस्थामा रहेको मान्छेलाई पनि कतिखेर के हुन्छ थाहै हुन्न । परिस्थितीले के के सृजना गर्छ त्यो त्यो भोग्दै जानु नै वास्तविक जिन्दगी हो भन्ने लाग्छ झापा दमक १ का साहित्यकार लोकबहादुर अर्थात एलबी राईलाई ।
पिता बालनन्द र माता वुद्धश्वरीको सन्तानका रुपमा वि.सं.२०२५ साल भदौ १९ गते पाँचचरस्थित तुम्बेवा गाउँपालिका ५ हाङ्गुममा जन्मिनु भएका उहाँको २०७२ साल असार १४ गतेको घटनाले जीवनको एउटा पक्ष खोस्यो । अर्थात बिर्तामोड चारपानेमा गाडीको ठक्करबाट उहाँको मेरुदण्ड नचल्ने अवस्था बनाइदियो । अनि विद्यालयदेखि नै कविता लेख्ने रुचीलाई ओछ्यान पर्दै भएपनि सशक्त बनाएर कृति नै तयार गर्नुभयो । सृजनाको छोटो र चोटिलो विद्या रुबाई लेख्न बढी रुची राख्ने उहाँले आफ्नो जीवन भोगाईमा आधारित पुस्तकको नाम राखेर ०८१ सालमा रुबाई संग्रह ‘एक जन्म दुई जिन्दगी’ प्रकाशन गर्नुभयो । त्यसअघि सामाजिक सेवामा सक्रिय उहाँको जीवन साहित्य सृजनाको पाटोबाट परिचय स्थापित गर्न अघि बढ्यो ।
पाँचथरमै किराना पसल सञ्चालन गर्दै समाजसेवा गर्नुहुन्थ्यो । त्यहाँको दशमी कृषि सहकारी संस्थाको संस्थापक अध्यक्षहुँदै ६ वर्ष संस्था हाँक्नु भएका उहाँले सोही संस्थाको ब्राण्डमा दमकमा छुर्पीलाई प्याकेजिङ गराएर आफ्नो लामो समयदेखिको व्यवसायिक कामलाई निरन्तरता दिइरहनु भएको छ । ०६८ देखि दमक झर्नुभएका उहाँ त्यहाँको सूर्यकिरण सहकारीको लेखा संयोजक भएर पनि काम गर्नुभयो । दमक झरेको ४ वर्षपछिको दुर्घटनाले उहाँलाई ओछ्यान पारेपनि सृजना क्षेत्रमा लाग्न र सर्जकहरुसँगको अन्तरंगले जीवनलाई थप उर्जा भरिरहेको छ ।
आइएसम्मको अध्ययन गर्नुभएका उहाँले सामाजिक काममा पनि महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आउनु भयो । ०७३ मा दशमी बजार व्यवस्थापन समिति, ०७६ मा दशमी सहकारी संस्था, ०७९ मा तुम्बेवा गाउँपालिका ५ नम्बर वडा कार्यालयसहितबाट सृजना, व्यवसाय, सहकारी तथा शिक्षा क्षेत्रमा योगदान पुर्याएकोमा सम्मानित बन्नु भएको छ ।
छोरीहरु स्मीता र उषा अनि छोरा मिलनको साथ, सहयोग र हौसलाकासाथमा सृजनशील जीवनको यात्रामा रहनु भएका उहाँ रुबाई मञ्च नेपालका आजीवन सदस्य हुनुहुन्छ । उहाँले आफूजस्तो जीवन भोगाईका अरुलाई समेत उर्जा भर्ने योजनामा आफ्नो आत्मकथा तयार गरेर ०८२ सालमा प्रकाशनमा ल्याउनकालागि मुस्किलले ट्याबमा एउटा औंलो चलाउँदै लेखनमा लाग्नु भएको छ ।
‘दुईखाले जिन्दगी भोग्न पाएँ, त्यत्रो गुनासो पनि छैन । जे छ यसैलाई सृजनशील बनाउछु भनेर साहित्य सृजनामा जोड दिएको छु । सकभर म जस्ता अरुलाई पनि प्रेरणा भर्ने मेरो कोशिष छ ।’– मिठासपूर्णशैलीमा सुमधुर रुपमा प्रस्तुत हुँदै भन्नुभयो । हाल अष्ट्रेलियामा रहनु भएका दमकका साहित्यकार प्रकाश आङदेम्बेको विशेष प्रेरणारुपी हौसलामा पछिल्लो समय लेख्ने कुरामा जोड दिँदै आउनु भएको छ । साथै उहाँले आफूजस्ता अपाङ्गताको शिकार भएकाहरुको हकहितकालागि आफ्नो रुबाई संग्रहको बिक्रीको ६७ प्रतिशत रकमबाट ५ लाखको अक्षयकोष निर्माणको योजना अघि सार्नुभएको छ । हालसम्म सो कोषमा ३ लाख जम्मा भइसकेको छ । उज्यालो खबरको अनुशीलन कार्यक्रममार्फत उहाँसँग भलाकुसारी गर्दै सृजना प्रस्तुति समेतको यो भिडियो हेरौं :
