पथरी, ८ बैशाख /
“दशैं र तिहार रमाइला हाम्रा चुट्का र ख्यालीले
हृदय हाम्रो जुर्मुराउँछ जितको झ्यालीले
बैंसको तालमा नाचौंला कहाँ मादलै नरहे,
नेपाली हामी रहौला कहाँ नेपालै नरहे“
राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेले माथिको कविताको पङ्तिमा भनेझैँ हाम्रो नेपाली धर्ती अनेकौं मौलिक कला संस्कृतिको अनुपम संग्रहालय हो ।
जन्म, विवाह र मृत्यु संस्कारका साथै चाडपर्व, जात्रा, उत्सव, महोत्सव, मेलापात आदिसँग नेपाली पञ्चेबाजाको रौनकता जोडिएको हुन्छ ।
यस्तै, मोरङको पथरी शनिश्चरे वडा नं ३ को आदर्श टोलका पाथीभरा नौमती बाजा महिला समूह नै यस नगरमा पहिलो नौमती बाजा बजाउने महिलाहरूको समूहका रुपमा स्थापित भइसकेको छ ।
नेपालमा हिजो कुनै जात –जाति विशेषले मात्र बजाउने यी लोकबाजा स्थानीय छिमेकी लाइनका महिलाहरुले बजाएर गाउँमा छुट्टै सन्देश छर्दै रौनकता बढाएका छन् । समूहकी टोली नेता सीता भण्डारीले गएको मंसिर महिनामा आफ्नो समूहका साथीहरुले एक महिने नौमती बाजा बजाउन तालिम लिएपछि त्यसयता आफूहरु नौमती बाजा बजाउन व्यस्त बन्दै आएको जनाउनु भयो । सप्ताह महापुराण, शुभ विवाह, व्रतबन्ध, जस्ता शुभ कार्यहरूमा समूहलाई गाउँबस्तीमा बोलाउने गरिएको छ । त्यसमा दुईजना पुरुषसहित जम्मा १५ जनाको समूह संस्कृति संरक्षण र जगेर्नाका लागि निरन्तर लागि परिरहेको छ ।
पथरी शनिश्चरे वार्ड नम्बर ३ स्थित पाथीभरा नौमती बाजा महिला समूहको संयोजन गर्दै आउनु भएका श्रष्टा दीपक ढुङ्गाना दियालो जे काम गर्न पनि विभिन्न किसिमका बाधा व्यवधान आउने गरेको सुनाउँदै त्यसलाई चिरेर आफूहरु अघि बढिरहेको उल्लेख गर्नुहुन्छ । वडा नम्बर ३ मा रहेको देवी भजन किर्तन मण्डलीमा रहेको महिलाहरु मिलेर मौलिक संस्कृति जोगाउन तालिम समेत लिएर अघि बढेको प्रसंग उहाँले सुनाउनु भयो ।
समाजको एउटा महत्वपूर्ण सम्पदाका रुपमा रहेको संस्कृति लोप हुने हुँदै गएको सन्दर्भमा महिला समूहले नौमती बाजाको संरक्षण तथा सम्बद्र्धनमा लाग्नु महत्वपूर्ण पक्ष भएको स्थानीय खेम दाहालको ठहर छ ।
पथरी शनिश्चरे ३ का वडा अध्यक्ष विजय लिम्बुले मौलिक संस्कृति संरक्षण जोगाउनका लागि वडा कार्यालयले नौमती बाजा प्रशिक्षण गराएको बताउँनुभयो । उहाँले आगामी आर्थिक वर्षमा पनि पाथीभरा महिला नौमती बाजा समूहमा आवद्धलाई थप दक्ष बनाउन कार्यक्रम अघि बढाइने प्रतिवद्धता जनाउनु भयो ।
हाम्रा मौलिकता बोलेका सांस्कृतिक बाजागाजा संकटमा पर्दा हाम्रो पहिचान समेत संकटमा पर्ने हुन्छ । गाउँमा उठेको यसखाले जागरणको होस्टेमा सबैले मिलेर हैंसे गर्न अब ढिला नगर्ने हो कि ?
