दमक, मंसिर ११
नेपाल बनाउन विदेशी ऋण र अनुदान नै चाहिन्छ । नेपाल जस्तो विकासोन्मुख देशकालागि यो अति आवश्यकनै हो । तर लिएको ऋणलाई सहि सदुपयोग गर्न सकिएन भने त्यसले परिणाम दिदैन र आर्थिक भार मात्रै बढाउँछ ।
। तर नेपालले विदेशबाट ल्याएको बिभिन्न ऋण समयमै तिर्ने देशको उच्च सुचिमा परेको छ । यसले नेपालले लिएको ऋणको सदुपयोग हुँदै रहेछ भन्ने बुझ्न पनि मद्यत पुगेको छ ।
ऋण तिर्ने क्षमतामा नेपालले दक्षिण एसियामै भारतपछिको उच्च दर्जा पाएपछि यहाँ विदेशी लगानी बढ्न सक्ने चर्चा सुरू भएको छ । तर के यो दर्जाले मात्र नेपालमा विदेशी लगानीको ओइरो लाग्ला ?
कुनै पनि देशको ऋण तिर्ने क्षमता मापन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूबाट सार्वभौम शाख मूल्यांकन गराउने विश्वव्यापी चलन छ । ’फिट्च रेटिङ लिमिटेड’ त्यस्तै एउटा निकाय हो ।
नेपालले इतिहासमै पहिलोपटक सो संस्थाबाट आफ्नो ऋण तिर्ने क्षमता मूल्यांकन गराएको थियो, जसमा नेपालले ‘डबल बी माइनस’ (बीबी माइनस) रेटिङ पाएको छ । यो दक्षिण एसियामा भारतपछिको सबभन्दा राम्रो हो ।
कुनै पनि मुलुकमा लगानी गर्न चाहने वा त्यहाँका कम्पनी वा सरकारलाई ऋण दिन चाहनेहरूका लागि यो मूल्यांकनले ठूलो अर्थ राख्छ । यसले त्यस मुलुकको ऋण तिर्ने क्षमता र पृष्ठभूमि कस्तो छ भनेर बुझ्न सघाउँछ । यसले विदेशी लगानीको निम्ति अनुकूल वातावरण तयार भए पनि लगानी भित्रिन यति मात्र पर्याप्त नभएको विज्ञहरू बताउँछन्
