दमक, फागुन ९
स्वदेशमै उत्पादित वस्तुको निर्यात बढाउन नसक्दा नेपालले १ सय २४ मुलुकसँग घाटा बेहोरिरहेको छ । स्वदेशमै पर्याप्त उत्पादन हुन सक्ने कृषि वस्तुसमेत आयात हुँदा यी मुलुकसँग घाटा भएको छ । भन्सार विभागले बिहीबार सार्वजनिक गरेको व्यापार तथ्यांकअनुसार ७ महिनामा ८ खर्ब ६१ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ घाटा भएको छ ।
यो रकम गत आर्थिक वर्षको पहिलो ७ महिनाभन्दा ६.२० प्रतिशतले बढी हो । २०८०/८१ को पहिलो ७ महिनामा मुलुकको व्यापार घाटा ८ खर्ब ११ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ थियो । सबैभन्दा धेरै व्यापार घाटा भारत र चीनसँगै छ । भारतसँग ४ खर्ब ९८ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ र चीनसँग १ खर्ब ९० अर्ब ४४ करोड घाटा छ ।
छिमेकी मुलुकसँगै दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) मुलुकसँग पनि व्यापार घाटा नै छ । तथ्यांकअनुसार १ सय ५९ मुलुकसँग नेपालको द्विपक्षीय व्यापार हुन्छ । तीमध्ये ३५ मुलुकसँग व्यापार नाफा र १ सय २४ मुलुकसँग घाटा छ । व्यापार घाटा खर्ब–अर्बमा भइरहँदा नाफा भने करोडमा छ ।
सात महिनाको तथ्यांकअनुसार अफगानिस्तानसँग ५८ करोड, डेनमार्कसँग १४ करोड व्यापार नाफा छ । यीबाहेक अन्य मुलुकसँग नाफा न्यून छ । ७ महिनामा १ खर्ब २७ अर्ब २० करोड रुपैयाँको वस्तु निर्यात भएको छ । यो रकम गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ४६.५० प्रतिशतले बढी हो । आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को पहिलो ७ महिनामा ८६ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँको वस्तु निर्यात भएको थियो ।
२०७७/७८ को १० महिनामा पहिलो पटक १ खर्ब ८ अर्ब ४७ करोडको वस्तु निर्यात भएको थियो । त्यसपछि २०७८/७९ को ५ महिनामा १ खर्ब २ अर्ब ९२ करोडको निर्यात भएको थियो । २०७९/८० को ८ महिनासम्म आइपुग्दा निर्यात रकम १ खर्ब ४ अर्ब ७९ करोड नाघ्यो । २०८०/८१ मा पनि ८ महिनामा १ खर्ब ६१ करोडको वस्तु निर्यात भएको थियो । २०८१/८२ मा भने ७ महिनामा १ खर्ब २७ अर्ब २० करोड वस्तु निर्यात भएको छ ।
