क्याम्पसको ल्याबबाट २० जनाले पीएचडी गर्दै – दमक बहुमुखी क्याम्पस

दमक, २३ साउन / कक्षा १२ को परीक्षाफल प्रकाशनपछि अव स्नातकतह पढ्न विद्यार्थीहरुले योजना बनाइरहेका छन् । स्नातक तह पढ्दा अव आफ्नो भविष्य कुन विषय र कहाँ पढ्दा सुनिश्चित हुन्छ भन्ने गरी विद्यार्थीहरुले योजना बनाउने गर्दछन् ।

त्यसैले जीवनको महत्वपूणर् अवसर खोज्न चुनौति मोल्दै विद्यार्थीहरु विषय छानिरहेका छन् । पढ्ने क्षेत्र र ठाउँको निक्र्यौल गरिरहेका छन् ।
तर अझैपनि आफुमा के क्षमता छ र त्यो क्षमतालाई थप परिस्कृत गर्दै जीवनमा अघि बढ्ने भन्दा पनि मेरो साथी के पढ्दैछ र कहाँ जादैछ भन्ने कुराकै आाधारमा यसपछिको अध्ययन यात्रा तय गर्ने विद्यार्थीहरु पनि छन् ।
अनि अर्कातर्फ, १२ सकेर पनि नेपालमै बस्नु र ? नेपालमा पनि पढेर भविष्य बन्छ त भन्ने भाष्य पनि निर्माण गरिएको छ । जसले नेपालका युवा जनशक्तिलाई विदेश पलायन हुन प्रोत्साहन गरिनैरहेको छ ।
के उसो हो भने यही बसेर पढ्दैमा विद्यार्थीको भविष्य नै बन्दैन त ? काम गर्न स्वरोजगार बन्न वा एक असल नागरिक बन्नेगरिकोे नेपालको शिक्षा छैन ? यो प्रश्न सुन्दा सामान्य तर निकै जटिल छ ।

त्यसैले उज्यालो खबरको ‘उज्यालो शिक्षा’मा हामीले खास गरी दमकमा स्नातक तह पढाइरहेका क्याम्पसहरुमा पुगेर त्यहाँका जिम्मेवार पक्षसँग प्रश्न गरेका छौ , ‘तपाईहरुको सिकाई र पढाईकोे पद्धतिप्रति विद्यार्र्थीहरुमा वितृष्णा बढेको हो त ?
दमककै गौरव मानिएको एकमात्र सामुदायिक क्याम्पस हो दमक बहुमुखी क्याम्पस । दमक क्याम्पस पछिल्लो समय भौतिक रुपमा सशक्त क्याम्पस मानिन्छ । राज्यले लगानी गरेर संरचना व्यवस्थित बनाएको छ । शैक्षिक रुपमा पनि प्रभावकारी बन्दै जाँदैछ । यहाँ अध्यापन गराउने प्राध्यापकहरु निजीको भन्दा धेरै तालिम र अनुभव भएको मानिन्छन् । अहिले ५ हजार भन्दा धेरै विद्यार्थीहरु अध्ययनरत गराउँदै आएको छ । क्यूएए मान्यताप्राप्त अन्तराष्ट्रिय स्तरको शिक्षा यहाँबाट दिने गरिएको क्याम्पस प्रमुख प्राध्यापक यज्ञराज गिरी (राम) ले बताउनु भयो ।

उहाँले मुख्यतया राजनीतिक परिवेशका कारण यहाँ केही हुँदैन भन्ने एउटा पक्ष र दोस्रोमा मेजर कुरा राम्रोको एकमुष्ठ अभियानमा नलागी भित्रभित्रै छोराछोरी विदेश पढ्न पठाउने परिपाटीले विद्यार्थी बाहिरिएको ठहर गर्नुभएको छ । विदेशमा चाँही अभियन्ताहरु लागेर नराम्रा कुरा ल्याउँदै नल्याउँने र शिक्षाका बारेमा राम्रो मात्रै भन्दै राज्यले समेत प्रोत्साहन दिने गरेको तर नेपालमा चाँही त्यस्तो नभएकाले तिनै देशले विद्यार्थी तान्ने गरेको देखिएको विश्लेषण गर्नुहुन्छ । उहाँ थप्नुहुन्छ ‘यहाँ हामीले अन्तर्राष्ट्रियस्तरकै पढाई गर्न सक्छौं र भइपनि रहेको छ । यहाँ पनि राम्रो हुन्छ भन्ने कुरामा एकबद्ध अभियान छैन । अनि विदेशमा राम्रो हुन्छ भन्ने मानसिकताले घर गरिरहेको छ ।’ उहाँले विदेशबाट पढेर आएकाहरु यहाँ इन्ट्रान्स पास गर्न नसकेको उदाहरण समेत उहाँले प्रस्तुत गर्नुभयो ।अनि पढ्न विदेश पुगेर अभर परेको पनि देखिएको जनाउनु भयो ।

राज्यको निकायबाट चाँही यसमा सहयोग कम छ । त्यसका बाबजुद पनि क्याम्पसको आफ्नो ल्याबबाट ४ जनाले पीएचडी गर्दै गरेको र जम्मा १६ जनाले पीएचडीको तयारी गरिहेको सुनाउनु भयो । शिक्षकको गुणस्तर बढाउन रिसर्चमा बढी खर्च गर्नु आवश्यक रहेको चर्चा गर्नुभयो । गुणस्तरीय र उपयोगी शिक्षा तथा अध्यापनको प्रभावकारी विधिका कारण चारजना विदेशी विद्यार्थी दमक क्याम्पसमा पढ्ने गरेकाले पढ्नका लागि अव विदेशै जानु नपर्ने, बरु विदेशका विद्यार्थीलाई समेत तान्न सकिने पक्षलाई स्मरण गराउनु भयो ।

‘हामी यहीँ बढी भन्दा बढी रोजगार बनाउने हिसावले अभियानगत हिसावले नै विद्यार्थी रोक्ने सोचमा छौं । हामीले मात्र गरेर सम्भब छैन । विदेशमा पनि कमजोरी छ भनेर भनिदिने गरेका छैनन् ।’ उहाँले अगाडि थप्नुभयो ‘नयाँ टेक्निकल कोर्षमा विद्यार्थीलाई प्रोत्साहन गरिहेका छौं । उनीहरुले आफ्नै ठाउँमा केही गर्नसक्ने अनुसारका विषयमा क्याम्पसले पठनपाठन अघि बढाएको चाँही छ नै ।’

हुन त यो राष्ट्रिय समस्या हो । राज्यले नै रोक्न नसकेको विद्यार्थीको भिड सिमित क्याम्पसहरुको प्रयासले मात्रै कति थेगिन्थ्यो होला र ? त्यसैले राज्यले नेपालमा पढेर नेपालमै भविष्य निर्माण गर्न सकिन्छ भन्ने कुराको प्रत्याभूति नगराएसम्म अझै १० वर्ष यहाँका सक्षम र उत्पादनमुखी यूवा जनशक्ति विदेश पलायन भइनैरहने शिक्षा विश्लेषकहरुको विश्लेषण छ । चाहे त्यो काम गर्न होस वा पढ्ने बहानामा । देश छोडेर विदेश जानेको यो लहडको भेल अझै बढिरहने छ । जतिबेलासम्म राज्यले स्वदेशमै रोजगार सिर्जना नगरी रेमिट्यान्सलाई आफ्नो प्रमुख आम्दानीको श्रोत मानिरहन्छ त्यतिबेलासम्म स्थिती यस्तै यस्तै रहन्छ ।

https://fb.watch/tPanEx4g9E/